Clubs in Nederland worstelen met paspoortkwestie: 'Intens nare situatie'
In dit artikel:
Spelers geboren in Nederland die recent vrijwillig een buitenlandse nationaliteit hebben aangenomen — bijvoorbeeld om voor Indonesië, Suriname of Kaapverdië uit te komen — zitten middenin een juridisch en sportief probleem: ze kunnen hun Nederlandse staatsburgerschap hebben verloren en daarmee hun onbegrensde speelgerechtigdheid in Nederlandse competities.
Aanleiding was de zaak rond Dean James (Go Ahead Eagles), vorig seizoen Indonesisch international geworden. NAC Breda vroeg na de 6-0-nederlaag tegen Go Ahead Eagles om die wedstrijd ongeldig te verklaren omdat James volgens hen niet speelgerechtigd zou zijn. Kort daarna haalde FC Emmen Tim Geypens (in Oldenzaal geboren) uit de selectie uit voorzorg; ook hij speelt voor de Indonesische jeugdteams en zou mogelijk geen Nederlander meer zijn. Emmens technisch directeur Nico Haak spreekt van een ramp voor de speler die onbedoeld in deze situatie is beland.
De kern ligt in de Nederlandse wet (artikel 15): wie vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, verliest soms automatisch het Nederlanderschap. Dat geldt vooral voor spelers die via verre voorouders rechten op een andere nationaliteit hebben en die zelf kiezen die aan te nemen. Als iemand al dubbel staatsburger is via bijvoorbeeld een vader of moeder, speelt dit doorgaans niet. Juridische nuances maken elk geval maatwerk, benadrukken Marc Boele (Coöperatieve Eerste Divisie) en Jan de Jong (Eredivisie CV).
Praktische consequenties zijn groot. Een speler zonder EU/Nederlandse nationaliteit heeft een werkvergunning nodig en komt onder de niet-EU-regeling te vallen, met een minimum brutojaarsalaris van 600.000 euro voor topbuitenlanders — een onrealistische eis voor clubs in de eerste divisie. Dat kan leiden tot contractbreuk, ontslag of zelfs faillissementen bij kleinere clubs als meerdere spelers betroffen zijn. Ajax-doelman Maarten Paes illustreert de administratieve gevolgen: hij moest bij zijn transfer wachten op een werkvergunning vanwege zijn Indonesische paspoort.
De competitiewezen (Eredivisie CV, Coöperatie Eerste Divisie en KNVB) overleggen met de IND over hoe met bestaande gevallen om te gaan. Vooralsnog is besloten uitslagen niet te heropenen, om een kettingreactie in uitslagen en ranglijsten te voorkomen; de continuïteit van de competities zou anders ernstig worden aangetast. De verantwoordelijkheid ligt primair bij de speler om zijn actuele nationaliteit aan te tonen, en vervolgens bij de club als werkgever om de juridische status te checken.
Advies aan clubs en spelers: voer direct individueel onderzoek naar paspoorthistorie en naturalisatie, betrek migratieadvocaten en de IND, en wees voorbereid op arbeidsrechtelijke en financiële consequenties als blijkt dat een speler geen Nederlandse nationaliteit meer bezit.