Christine Visser was bijna 20 jaar de geheime liefde van een theatermaker: 'Ík ben degene die uit de schaduw stapt'

In dit artikel:

Christine Visser (56) beschrijft in Schaduwweduwe hoe zij bijna twintig jaar de verborgen partner was van een bekende Amsterdamse theatermaker — in het boek gecodeerd als Wieger, wie in publieke kringen te herkennen valt als Felix Strategier (1950–2020) — en moeder is van hun zoon. Haar vertelling begint in april 1994, wanneer ze hem voor het eerst op tv ziet; als student film- en televisiewetenschap weet ze een stage te bemachtigen bij zijn gezelschap in De Roode Bioscoop en raakt stilletjes verliefd op de oudere, getrouwde kunstenaar.

Hun verhouding ontwikkelt zich in het geheim. Toen hun zoon werd geboren, explodeerde het taboe: de theatermaker ontkent de relatie om zijn huwelijk te redden, waarna de situatie “heel lelijk” wordt. Toch bloeit de liefde — altijd in de schaduw — herhaaldelijk op. Na zijn dood voelt Visser dat haar rouw onzichtbaar blijft: ze stond niet vermeld in overlijdensadvertenties of necrologieën, en haar plaats bij het graf werd niet erkend. “Niemand heeft ons samen gekend, niemand weet hoe wij waren,” schrijft ze, en met het boek treedt ze naar voren: “Ik ben degene die uit de schaduw stapt.”

Visser gebruikte in het boek pseudoniemen—ook op aandringen van haar zoon—maar zegt in interviews niet te ontkennen wie de inspiratie was. Ze koos bewust voor non-fictie: dit is haar perspectief op een liefde en op rouw, geen vermomde roman. Het schrijven was eerst een persoonlijke noodzaak tegen eenzaamheid; gaandeweg voelde ze ook verantwoordelijkheid om aandacht te vragen voor andere mensen in vergelijkbare posities: de zogeheten ‘schaduwweduwen’, geliefden die niet erkend worden na het overlijden van hun partner.

In het boek onderzoekt ze ook de maatschappelijke veroordeling van de ‘andere vrouw’, trekt parallellen met haar vaders affaire en verwijst naar literaire voorbeelden zoals Renate Rubinstein — thema’s die laten zien hoe snel verborgen relaties als immoreel en verwerpelijk worden afgeschreven. Visser erkent haar eigen fouten en niet-mooie motieven, maar wil vooral laten zien dat iets wat moreel problematisch kan zijn, óók echt en waardevol kan zijn.

Ze vertelt verder over de praktische en emotionele nasleep: de omgang met de echtgenote en kinderen van de overledene — ze stuurde het manuscript naar zijn dochter en wacht nog op een reactie — en over hun gezamenlijke zoon, die nog jong was toen zijn vader stierf. Met Schaduwweduwe wil Visser niet vrijpleiten, maar zichtbaarheid afdwingen voor rouw die vaak niet meetelt, en een gesprek openen over de complexe, vaak grijsgetinte werkelijkheid achter geheime relaties.