Christelijke natuurbeweging wil kerken met grond inspireren: „Vraag de pachtboer om een poel of om knotbomen"
In dit artikel:
Kerken in Nederland bezitten grote oppervlakten landbouwgrond — gezamenlijk zo’n 27.000 hectare binnen gemeenten van de Protestantse Kerk — en kunnen daar volgens natuurorganisatie A Rocha een belangrijke rol spelen bij het terugdringen van biodiversiteitsverlies. A Rocha heeft daarom het adviespunt Groene Pacht opgezet om kerkrentmeesters, diaconieën en lokale gemeenschappen te helpen bij het verpachten van grond met voorwaarden die ruimte bieden aan natuur.
Al jaren neemt de soortenrijkdom in Nederland sterk af; sinds 1900 is naar schatting meer dan 85 procent van de biodiversiteit verdwenen. A Rocha en haar vrijwillige adviseurs, waaronder rentmeester Age Fennema, adviseren praktische maatregelen die eenvoudig in pachtovereenkomsten kunnen worden vastgelegd: aanleg van heggen, knotbomen en poelen, kruidenstroken of akkerranden, en het vermijden van chemische bestrijdingsmiddelen. De adviseurs kennen zowel ecologie als de interne werking van kerken, wat het makkelijker maakt om beleidsopties te bespreken.
Uit onderzoek van de Protestantse Theologische Universiteit (project Grond) blijkt dat kerkrentmeesters en diakenen vaak terughoudend zijn om zich te mengen in de bedrijfsvoering van pachters. A Rocha stelt echter dat kerken bij nieuwe of verlengde contracten wel degelijk wensen mogen formuleren en eventueel kunnen besluiten niet te verhuren als een boer niet wil meewerken aan natuurinclusieve maatregelen. Dat kan ook financieel worden ondersteund: communicatiemedewerker Marjoke Knoop stelt dat langlopende contracten met een iets lagere pachtprijs boeren de ruimte kunnen geven om te investeren in natuurvriendelijke maatregelen.
Het initiatief wordt ondersteund door netwerk GroeneKerken, dat het adviespunt opneemt in zijn toolkit. A Rocha en de vrijwillige adviseurs benadrukken dat zij geen commercieel belang hebben bij het adviespunt. Mirella Klomp van de PThU ziet Groene Pacht ook als opstap naar een breder gesprek binnen kerken over rentmeesterschap en theologische verantwoordelijkheid: als de aarde niet van ons maar van God is, wat vraagt dat bij het beheer van kerkgrond? De PThU nodigt kerkelijke gemeenschappen uit om deel te nemen aan leergemeenschappen die lokaal verkennen hoe pacht op een duurzame manier kan worden ingericht.