Chips & cola en andere broodjes aap. Wat werkt wel en wat niet als je ziek wordt op vakantie

In dit artikel:

Reisredacteur Sybylle Kroon beschrijft haar eigen ervaring met reizigersdiarree in Peru en laat GGD-arts Everhard Hofstra veel voorkomende mythes ontkrachten en praktische tips geven. Hoewel reizigers vaak denken dat cola en chips verlichting brengen, is dat volgens Hofstra onjuist: de suiker in cola kan diarree verergeren en vetrijke snacks als chips belasten de darmen. Reizigersdiarree gaat doorgaans vanzelf over binnen vier à vijf dagen, maar je kunt uitdroging voorkomen en klachten verlichten met de juiste maatregelen.

De belangrijkste adviezen:
- Blijf goed drinken en eet licht verteerbaar voedsel (bijv. crackers, witte rijst).
- Neem ORS (oral rehydration solution) en loperamide mee op reis; ORS bevat de juiste verhouding suiker en zouten om vochtopname te bevorderen, loperamide kan diarree remmen. Beide zijn zonder recept verkrijgbaar.
- Gebruik betrouwbare informatiebronnen zoals de app ‘GGD reist mee’ voor land-specifieke tips over kraanwater, gebruik van ORS/loperamide en wanneer medische hulp nodig is.

Veel voorkomende reismythes die Hofstra weerlegt:
- IJs en ijskoude dranken beschermen niet tegen diarree; ijsklontjes kunnen van verontreinigd kraanwater gemaakt zijn.
- Alcohol en koolzuur voorkomen geen infecties en kunnen juist darmen irriteren.
- Probiotica zijn niet bewezen effectief tegen reizigersdiarree en zijn vaak onpraktisch op reis (koel bewaren, langdurig gebruik nodig).
- Pittig of exotisch eten maakt niet per se ziek; besmetting door ziekteverwekkers is de boosdoener, hoewel mensen met gevoelige darmen last kunnen krijgen van pittig voedsel.

Over wennen aan lokaal water: enige immuunreactie kan zich opbouwen na herhaalde blootstelling, maar tijdens een korte vakantie is dat onbetrouwbaar; meerdere verschillende bacteriën kunnen meerdere episodes diarree veroorzaken.

Daarnaast waarschuwt Hofstra voor andere infectieziekten in vakantielanden — zoals tekenencefalitis, rabiës, chikungunya en mazelen — en benadrukt hij extra voorzichtigheid bij rabiës. Bij krabben, likken of beten van dieren (met name straathonden, katten, apen) moet de wond direct langdurig worden gespoeld met water en zeep en onmiddellijk medische hulp worden ingeschakeld; antistoffen en vaccinaties kunnen nodig zijn en zijn niet overal beschikbaar. Daarom is preventie via tijdige voorlichtingsafspraken en vaccinaties belangrijk: maak enkele maanden voor vertrek een afspraak, en voor mensen met chronische aandoeningen of een verlaagde afweer is minimaal twee maanden aan te raden.

Voor praktische voorbereiding en informatie over vaccinaties verwijst de GGD naar ggddreisvaccinaties.nl.