Chinese staatszender kocht een week lang reclameruimte in NS‑treinen
In dit artikel:
De NS draaide recent in haar treinen een korte reclame van de Chinese staatsomroep China Media Group (CMG), via het buitenlandse kanaal CGTN. De tien seconden durende clip toonde feestelijke beelden van het Chinese Lentefestival en verwees naar het jaarlijkse gala van de omroep; aan het einde verscheen het CMG/CGTN-logo. De campagne was een week lang te zien op schermen in treinen (niet op stations). Sinds maart 2025 is het mogelijk reclame te kopen op die schermen; afhankelijk van type trein bereikt dat volgens NS wekelijks 2 tot 4 miljoen reizigers.
De advertentie werd ingekocht via de Nederlandse tussenpartij DSBP Consultants. NS stelt dat de campagne is getoetst aan het eigen advertentiebeleid en dat zowel de inhoud als de adverteerder aan de eisen voldeden. DSBP benadrukt dat het slechts als uitvoerend adviesbureau optrad en wijst naar CGTN als opdrachtgever. CGTN zelf zegt dat de uiting onderdeel is van internationale promotie van het Lentefestival, bedoeld om culturele uitwisseling te bevorderen en een feestelijke sfeer te creëren voor de Chinese gemeenschap en geïnteresseerden in Nederland. Over financiering of strategische doelen gaf CGTN verder geen antwoord.
De plek en afhandeling van de advertentie roepen echter vragen op over propaganda en invloed. CMG is de grootste Chinese omroep en valt onder het Centrale Propaganda Departement; de omroep wordt internationaal geregeld verdacht van het verspreiden van propaganda en desinformatie en verloor in 2021 al zijn Britse zendlicentie. China-deskundige Sense Hofstede waarschuwt dat niet iedereen bij NS zich bewust is van die achtergrond en dat schijnbaar onschuldige culturele reclames ook kunnen dienen om negatieve aandacht te verzachten, voet tussen de deur te krijgen en later meer invloed of inkomsten veilig te stellen. Hij wijst ook op politieke en morele bezwaren: de Nederlandse Tweede Kamer heeft eerder het beleid van China ten aanzien van Oeigoeren als genocide bestempeld, wat de acceptatie van advertentie-inkomsten van een staatszender complexer maakt.
Na navragen erkent NS dat het advertentiebeleid mogelijk niet altijd actueel is en dat geopolitieke ontwikkelingen snelle bijsturing vragen. De zaak benadrukt de spanning tussen commerciële advertentiemogelijkheden met groot bereik en de noodzaak voor scherpere toetsing van afzenders met een staatspolitieke achtergrond.