Chinese ecoloog wijst Amsterdam de Groene Weg: groente verbouwen op het dak
In dit artikel:
De Chinese ecoloog Pengxuan Xie onderzocht in zijn proefschrift of de daken van Amsterdam systematisch ingezet kunnen worden voor groenteteelt. Xie woont inmiddels in Tianjin maar richtte zijn vier jaar durende studie op de Nederlandse hoofdstad omdat het klimaat er relatief mild is (weinig vorst, weinig extreem hete dagen) en er voldoende neerslag valt (gemiddeld 908 mm per jaar, 2002–2021).
Met behulp van GIS-kaarten bracht hij alle daken in kaart, maar beperkte zich tot gebouwen die na 1930 zijn gebouwd (sinds dat jaar geldt vaak een minimale dakdikte van 20 cm). Hij sloot schuine daken, gebouwen hoger dan 30 meter en industriële daken uit vanwege praktische beperkingen en draagkracht. Resultaat: circa 400 hectare geschikt dakoppervlak, verdeeld over 11.384 daken — ongeveer 15 procent van het totale dakareaal van de stad.
Xie gebruikte het FAO AquaCrop-model en optimalisatiemethoden (Sequential Least Squares Programming) om te berekenen welke gewassen rendabel zijn op ondiepe substraatlagen. Hij koos tien veelgegeten gewassen met ondiepe wortels en een maximale substraatafmeting van 20 cm: sla, kool, ui, erwt, prei, aardbei, spinazie, bloemkool, boon en broccoli. Bij goed waterbeheer en irrigatie bleek uit zijn modellen dat deze daktuinen tot ongeveer 70 procent van de lokale vraag naar deze groenten kunnen leveren — een opbrengstpotentieel van grofweg 28.000 ton per jaar. Vooral gewassen als boerenkool, bloemkool en sla leken meerdere oogsten per jaar toe te laten.
Naast voedselproductie signaleert Xie bredere stadsvoordelen: opvang van regenwater (minder afvoer naar riolering), verkoeling in de zomer, sterk verminderde transportafstanden en dus lagere CO2-uitstoot, en versterkte stedelijke biodiversiteit wanneer daken met elkaar verbonden worden. Tegelijkertijd is draagkracht van bestaande daken een knelpunt; Xie noemt multifunctionaliteit als oplossing: combineren van wateropvang (blauw), groenteteelt (groen), zonnepanelen (geel) en recreatie (rood) tot wat hij een “regenboogdak” noemt.
Praktische automatisering zoals tuinrobots bestaat nog niet voor daktuinbouw, maar Xie ziet daar mogelijk een rol voor Nederlandse technologie. Hij pleit ook voor dat toekomstige nieuwbouw vanaf ontwerp geschikt wordt gemaakt voor tuinbouw, zodat bewoners straks letterlijk hun groenten van eigen dak kunnen halen.