China's export groeit gigantisch, maar thuis zit de economie in het slop
In dit artikel:
China boekte in 2025 een recordhandelssaldo van ongeveer 1000 miljard euro: elektrische auto’s, kleding, batterijen en zonnepanelen vinden gretig aftrek in het buitenland. Die exportbui houdt de Chinese maakindustrie op volle toeren, terwijl de binnenlandse vraag juist zwak is door hoge staatsschulden, een vastgoedcrisis en geslonken spaargelden bij consumenten. Veel Chinezen houden hun uitgaven terug uit onzekerheid, waardoor bedrijven steeds afhankelijker worden van buitenlandse markten.
Producenten profiteren van een bijzonder efficiënt productienetwerk: geïntegreerde toeleveringsketens, automatisering en lage kosten maken massaproductie goedkoop. Een voorbeeld is een led-displayfabriek in Hangzhou die met relatief weinig personeel grote volumes maakt. Omdat lokaal de concurrentie en de prijsdruk groot zijn en de vraag vermindert, schakelen veel fabrikanten over op export.
Die exportafhankelijkheid stuit op wereldwijde weerstand. Europese en andere regeringen maken zich zorgen over de impact op hun eigen industrieën en nemen beschermende maatregelen. De export naar de Verenigde Staten kromp door de handelsspanningen; ook de EU, Turkije, India en tientallen andere landen hebben regels ingevoerd tegen goedkoop of staatsgesteund Chinees product, met name elektrische voertuigen en e‑commerce. De Europese Kamer van Koophandel in China waarschuwt dat landen nu beginnen af te wegen hoeveel Chinese goederen ze nog willen toelaten.
Binnen China rijzen bovendien sociale spanningen: arbeidsconflicten over onbetaald loon, massaontslagen en gedwongen loonverlagingen nemen toe. In maaksteden zoals Zhengzhou is pessimisme voelbaar; kleine ondernemers melden omzetverlies en zorg over het inkomen van hun gezinnen. Omdat binnenlandse bestedingen zwak blijven, kwam in 2025 ongeveer een derde van China’s economische groei uit export — het hoogste aandeel sinds de jaren ’90 — vooral richting Zuidoost‑Azië, Afrika en Latijns‑Amerika.
De kernvraag voor Beijing is houdbaarheid: zolang de wereld Chinese spullen wil blijven kopen, kan export de pijn verzachten. Als veel landen echter hun markten sluiten of importen verminderen, raakt het model kwetsbaar en zal de Chinese overheid gedwongen worden meer op binnenlandse vraag en herstructurering te richten.