China en EU op ramkoers: handelsoorlog dreigt

In dit artikel:

De Europese Commissie concludeerde vrijdag dat de huidige handelsrelatie met China "niet houdbaar" is en roept op tot een nieuwe, op risicoreductie gerichte aanpak. Kernproblemen zijn een fors EU-tekort op de handel met China en het massaal aanvoeren van goedkope producten die Europese bedrijven—van chemieconcerns tot detailhandelaren—wegconcurreren. Europa verwijt China daarnaast oneerlijke bevoordeling van binnenlandse bedrijven en gerichte exportbeperkingen van cruciale grondstoffen, zoals zeldzame aardmetalen, die zowel hightechproducten als defensiesystemen raken; China-correspondent Roland Smid noemt dat "een krachtig wapen".

Brussel wil uiterlijk in september een pakket voorstellen dat afhankelijkheden moet terugdringen. Voorstellen omvatten verplichte inkoop bij minstens drie verschillende leveranciers in kwetsbare sectoren (chemie, schone energie, industriële machines) en de Industrial Accelerator Act (IAA). Die wet introduceert 'Made in EU'-voorwaarden: bedrijven die aanspraak willen maken op overheidsopdrachten of subsidies moeten zoveel mogelijk in Europa produceren; landen die hun markten afschermen (zoals China) kunnen worden uitgesloten.

Peking reageert verontwaardigd en dreigt met tegenmaatregelen; het Chinese ministerie van Handel spreekt nog van een "gelijke" en "eerlijk" handelsrelatie en pleit voor dialoog. De handelsspanningen zijn al zichtbaar in concrete vergeldingsacties: na EU-heffingen op Chinese elektrische auto’s legde China tarieven op diverse Europese producten, waaronder Nederlandse landbouwexporten, waarmee het druk uitoefent op individuele lidstaten.

De EU staat nu voor een strategische keuze: economisch minder afhankelijk worden van China om zo de veiligheid en de groene transitie te beschermen, maar daarbij rekening houden met mogelijke politieke en economische tegenreacties.