Chatbots gaan schoenen voor jou kopen, maar aan AI-shopping zitten zéér grote risico's: 'Zal ik het voor je bestellen?'
In dit artikel:
Nog dit jaar brengen grote tech- en betaalbedrijven wat zij ‘agentic commerce’ noemen in praktijk: autonome AI-agenten die namens consumenten producten zoeken, vergelijken en afrekenen. Bedrijven als Google, DeepSeek, OpenAI en achterafbetaaldiensten zoals Klarna, Riverty en Afterpay werken aan functies waarmee je via een korte opdracht (bijv. “lichte spijkerbroek, maat 30, max €50, levering binnen 3 dagen”) het hele aankoopproces automatisch laat uitvoeren. De agent toont opties, en bij bevestiging vult hij gegevens in en rondt hij de betaling af zonder dat de koper nog naar een webshop hoeft te gaan.
Voor winkels en marktplaatsen betekent dit een ingrijpende verandering: kleine webshops dreigen bezoek en zichtbaarheid te verliezen tenzij ze integreren met de AI-platforms. Marketingstrateeg Thijs van Dijk vergelijkt de verwachte situatie met Booking.com voor hotels — één dominante laag tussen consument en aanbieder.
Tegelijk rijzen stevige zorgen. Online- en AI-deskundige Vincent de Boer wijst op commerciële beïnvloeding: agents kunnen voorkeur geven aan partners of winstgevende aanbieders, terwijl gebruikers denken een neutrale keuze te krijgen. Juridische vragen over aansprakelijkheid zijn grotendeels onopgelost: wie is verantwoordelijk bij fouten of fraude — de ontwikkelaar, de verkoper of de consument die de instructie gaf? Privacyrisico’s zijn groot omdat aankoopdata door de AI-provider worden verwerkt, gekoppeld en mogelijk naar servers in andere landen gestuurd.
AI-shopping kan bovendien impulsaankopen versterken: systemen die aankoopgedrag onthouden kunnen actief aanbiedingen pushen op momenten dat je waarschijnlijk opnieuw koopt. De integratie van achteraf betalen (BNPL) maakt snelle bevestiging makkelijk, maar vergroot volgens toezichthouders zoals de AFM het risico dat jongeren en kwetsbare groepen schulden opbouwen.
Kortom: agentic commerce belooft gemak en snelheid, maar brengt risico’s mee voor concurrentie van webshops, consumentenzekerheden, privacy en financiële gezondheid. Regulering, transparantie over aanbevelingslogica en duidelijke aansprakelijkheidsregels zullen cruciaal zijn zodra deze technologie breed wordt ingezet.