CERN verbouwt deeltjesversneller LHC voor 1,3 miljard in jacht op donkere materie

In dit artikel:

De Large Hadron Collider bij CERN in Genève gaat deze week vier jaar dicht voor een grote modernisering van 1,3 miljard euro. De bestaande deeltjesversneller wordt omgebouwd tot de High-Luminosity LHC, een krachtiger systeem dat vanaf juni 2030 opnieuw moet draaien en dan veel meer botsingen per seconde kan produceren.

Die extra meetgegevens moeten natuurkundigen meer kans geven om nieuwe, zwaardere deeltjes te vinden die mogelijk horen bij donkere materie. Dat onzichtbare onderdeel van het heelal vormt samen met donkere energie naar schatting 95 procent van de kosmos, maar is nog nooit direct waargenomen. Projectleider Markus Zerlauth zegt dat juist een hogere energie en een veel grotere hoeveelheid botsingen nodig zijn om zulke deeltjes überhaupt zichtbaar te maken.

De verbouwing treft een twee kilometer lang stuk tunnel op ongeveer honderd meter diepte, waar krachtigere magneten en betere detectoren worden geïnstalleerd. CERN-onderzoeker Nedaa-Alexandra Asbah vergelijkt die nieuwe detectoren met een camera die veel fijnere pixels krijgt. Ook de experimenten ATLAS en CMS worden later vernieuwd, zodat ze de sterk toegenomen datastroom aankunnen.

Naast fundamentele kennis kan de technologie ook elders van pas komen, bijvoorbeeld in verbeterde MRI-scanners. De LHC geldt al sinds de ontdekking van het Higgs-boson in 2012 als een sleutelmachine voor de deeltjesfysica, en de nieuwe fase moet de volgende grote doorbraken mogelijk maken.