Censor Aerdts (D66) regelt eerst met het mediakartel wat 'betrouwbare informatie' is, en het mkb krijgt een visie zonder nieuwe maatregelen

In dit artikel:

Staatssecretaris Willemijn Aerdts (D66) presenteerde op vrijdag 6 november namens het kabinet de visie ‘Kiezen voor AI voor iedereen’. Daarin belooft het kabinet dat kunstmatige intelligentie verpleegkundigen, ondernemers en de economie helpt, maar volgens de auteur blijven concrete maatregelen voor het mkb grotendeels uit. Wel noemt de visie een doelstelling dat in 2030 75 procent van de bedrijven digitale technologie gebruikt, naast bestaande innovatiehubs en regelingen. Accountancy Vanmorgen concludeerde dat ondernemers daarmee nog weinig praktische hulp krijgen.

De Europese AI-verordening vormt een belangrijk kader. Het kabinet wil bedrijven en overheden helpen de Europese regels toe te passen en experimenten met nieuwe AI onder toezicht mogelijk maken. De auteur ziet daarin eerder extra overheidsbemoeienis dan ruimte voor ondernemers.

De meeste kritiek richt zich op een aangekondigd Mediapact tussen het kabinet en de mediasector. Dat pact moet onder meer gaan over betrouwbare informatie en het gebruik van journalistieke content door AI. Afspraken over auteursrecht vindt de auteur bespreekbaar, maar hij waarschuwt dat de overheid zich volgens hem niet moet mengen in de vraag welke informatie betrouwbaar is. Hij vraagt zich bovendien af wie aan de gesprekken deelneemt en waarom burgers pas in 2027 en 2028 over de kansen en grenzen van AI mogen meepraten.

Verder onderzoekt het kabinet de oprichting van een Nederlands AI-veiligheidsinstituut. Dat zou risico’s zoals cyberaanvallen, desinformatie en beïnvloeding helpen signaleren. De auteur vreest dat een dergelijke taak kan leiden tot overheidscontrole op meningen en verwijst daarbij naar eerdere voorstellen van Aerdts rond het melden van bepaalde beelden en leeftijdscontroles voor sociale media. Volgens hem moet de overheid cybercriminaliteit bestrijden, maar niet bepalen wat burgers mogen geloven.

De visie benadrukt ook dat Nederland minder afhankelijk moet worden van een beperkt aantal buitenlandse technologiebedrijven. Tegelijk wordt volledige digitale onafhankelijkheid niet als doel gezien: Nederland moet dit volgens Aerdts samen met Europa aanpakken. Concrete plannen voor de benodigde stroom, watervoorziening, grond en rekenkracht voor datacenters worden pas begin 2027 verwacht. De auteur vreest daarom dat de maatschappelijke kosten van AI-infrastructuur later op burgers worden afgewenteld.

De conclusie van het opiniestuk is dat het kabinet controle en toezicht sneller organiseert dan praktische steun voor het mkb. De auteur pleit voor concrete maatregelen, minder regels en een scherp onderscheid tussen bescherming tegen cyberaanvallen en bemoeienis met informatie en meningsuiting.