Celstraf voor weigeren Defensie-enquête? Kabinet sluit het niet uit

In dit artikel:

D66 en VVD hebben in de Tweede Kamer tegen een motie gestemd die een gevangenisstraf voor jongeren die een verplichte Defensie-enquête weigeren, expliciet wilde verbieden. De motie van DENK en SP kreeg 67 stemmen en haalde geen meerderheid. Ook CDA, JA21, ChristenUnie, SGP en 50PLUS stemden tegen.

De stemming ging niet over het weigeren van militaire dienst, maar over de eerste mogelijke stap binnen het nieuwe Dienmodel: het invullen van een vragenlijst. D66 zegt inmiddels dat de partij een celstraf bij weigering niet kan uitsluiten. Dat staat haaks op eerdere uitspraken van partijleider Rob Jetten, die zei dat jongeren niet de gevangenis in zouden hoeven.

Defensie wil verplichtingen eventueel gefaseerd uitbreiden. Na de enquête zouden een gesprek, selectie en medische keuring verplicht kunnen worden. In het uiterste geval kan een selectieve opkomstplicht volgen. Deze verplichtingen bestaan nog niet: daarvoor moet eerst de Kaderwet dienstplicht worden aangepast en moet iedere stap aan de Tweede Kamer worden voorgelegd.

Het kabinet werkt wel alvast aan een sanctiestelsel, maar heeft nog geen straffen vastgesteld. Staatssecretaris Derk Boswijk wil geen enkele optie uitsluiten, hoewel volgens hem voorlopig voldoende vrijwilligers beschikbaar zijn. Zwaardere maatregelen zouden alleen nodig kunnen worden bij een verslechterende veiligheidssituatie of een snel groeiende personeelsbehoefte van Defensie. Een gevangenisstraf is dus nu niet mogelijk op deze grond, maar de Kamer heeft een toekomstig verbod daarop niet willen vastleggen.