CDA schoothondje of harde onderhandelaar voor nieuw college in Groningen. Wordt de reclamebelasting afgeschaft?
In dit artikel:
Maandag beginnen in Groningen onder leiding van formateur Ineke van Gent de onderhandelingen voor een nieuw college. Aan tafel zitten Pro (voormalig GroenLinks-PvdA), Partij voor de Dieren, SP, ChristenUnie en nieuwkomer CDA. De vijfde partij is nodig omdat de huidige coalitie met 22 van de 45 zetels net geen meerderheid heeft; D66 (zes zetels) werd bij de verkiezingen groter maar ligt politiek niet in de lijn van de overige partijen.
Het CDA komt na vier jaar felle oppositie vol verwachtingen het college in. Tijdens die oppositie voerde de partij hard campagne tegen de reclamebelasting en het parkeerbeleid, die zij bestempelde als ondernemer- en automobilistenbelastend. Om die onvrede te onderstrepen overhandigde het CDA wethouder Philip Broeksma een ‘zwartboek’ met honderden klachten van bewoners en ondernemers over uitbreiding van betaald parkeren.
Voor de onderhandelingen staat het CDA voor een keuze: vasthouden aan deze concrete eisen en daarmee zijn geloofwaardigheid tegenover kiezers veiligstellen, of concessies doen om deel uit te maken van het college. De vier beoogde partners kunnen zo'n harde inzet als te vergaand zien; theoretisch zou men dan uitwijken naar een andere combinatie, bijvoorbeeld met Student en Stad. Die optie wordt echter als onwaarschijnlijk beschouwd omdat fracties van Student en Stad als instabiel gelden en D66 door veel huidige coalitiepartijen is afgewezen.
Dat schept voor het CDA onverwachte onderhandelingsmacht: er zijn weinig realistische alternatieven voor de zittende partijen. Daarnaast speelt de belangen van het platteland een rol; door de herindeling zijn veel landelijke kiezers aan Groningen toegevoegd en de landbouwafhankelijkheid van het CDA kan extra druk geven om concrete wins binnen te halen. Of CDA-onderhandelaar Jalt de Haan zijn partijpunten scherp binnenbrengt of uiteindelijk toch zal inschikken, blijft de bepalende vraag voor de komende formatiegesprekken.