CDA en SGP: stem tegen straf op barmhartigheid
In dit artikel:
In december stemde de Tweede Kamer in met een novelle op de asielnoodmaatregelenwet die illegaal verblijf als strafbaar stelt, maar daarbij zogenaamd uitsluit dat mensen die ongedocumenteerden helpen vervolgd mogen worden. CDA en SGP steunden het voorstel op basis van de geruststellende woorden van minister Van Weel dat vervolging van hulpverleners “ondenkbaar” zou zijn. Juridische deskundigen en hulpverleners noemen die geruststelling echter onvoldoende en zelfs gevaarlijk naïef.
De Raad van State waarschuwde dat de beoogde uitzondering in het strafrecht onbekend is en praktische en juridische onzekerheden oproept. Waar de Raad voorstelde illegaal verblijf als overtreding (administratief delict) te regelen — zodat hulpverlening buiten het strafrecht valt — is dat advies niet overgenomen. Daardoor blijft de wet ruimte geven voor opsporings- en vervolgingsopties die nu nauwelijks zijn af te bakenen.
Vreemdelingenadvocaten en hoogleraren wijzen op concrete risico’s: hulpverleners, kerken en andere opvanginitiatieven worden kwetsbaar voor politie-invallen en strafrechtelijke procedures. Jonas van de Wiel noemt de combinatie van strafbaarstelling en een halfslachtige vrijwaring “zeer zorgwekkend” voor mensenrechten en het werk van hulpverleners. Andrea Pool vreest dat het ontbreken van duidelijke wettelijke grenzen het toekomstige Nederland verandert: of hulp strafbaar wordt, wordt dan politiek bepaald. Prof. Paul Minderhoud benadrukt dat er geen garantie is dat opsporingsbevoegdheden niet worden ingezet — ook niet in kerken of particuliere woningen.
Politieke kopstukken van SGP en CDA benadrukken morele bezwaren tegen strafbaarheid van hulp: Chris Stoffer en Henri Bontenbal vinden het onacceptabel dat het geven van een kopje koffie, een bed of basiszorg strafbaar zou zijn. Maar de auteur van het stuk waarschuwt dat zulke woorden van huidige politici geen juridische garantie vormen tegen een toekomstig kabinet dat wél tot vervolging besluit.
De conclusie: de novelle creëert schijnzekerheid, niet echte bescherming. Wie hulp aan ongedocumenteerden wil vrijwaren, moet dat helder in de wet verankeren — bijvoorbeeld door illegaal verblijf als overtreding te kwalificeren — en niet vertrouwen op politieke beloften. De auteur, initiatiefnemer van een door 1.153 geestelijken ondertekende oproep tegen het strengste asielregime, roept senatoren van SGP en CDA op de ondeugdelijke wet te verwerpen.