"CBS maskeert oversterfte om vragen over coronaprikken te vermijden"
In dit artikel:
Een groep onafhankelijke onderzoekers — onder wie Maurice de Hond en Anton Theunissen — stelt dat in 2025 ruim 10.000 meer mensen stierven dan de CBS‑voorspelling uit 2019 aangaf, en dat die extra sterfgevallen door cijfermatige keuzes worden “weggemoffeld”. Het CBS meldde afgelopen maand ongeveer 173.000 overledenen in 2025; de prognose uit 2019 voor dat jaar lag rond 163.000, wat neerkomt op circa 200 extra doden per week volgens het viertal. Theunissen was in 2021 een van de eersten die structurele oversterfte signaleerde; later maakte Kamerlid Pieter Omtzigt het onderwerp politiek relevant.
Centraal in de controverse staat een wijziging in de rekenwijze eind 2023. Waar het CBS aanvankelijk de actuele wekelijkse sterfte vergeleek met de prognose uit 2019, nam het RIVM vanaf eind 2023 de recente jaren (2021–2024, 2020 buiten beschouwing) als referentie voor de verwachtingswaarden. Volgens De Hond en co. zorgt die verschuiving ervoor dat de hogere sterfte van de voorgaande jaren als nieuwe “normaal” telt, waardoor het beeld van oversterfte in 2025 veel minder scherp lijkt — en mogelijke verbanden met mRNA‑vaccinaties volgens hen minder snel onderzocht worden.
Het CBS, via onderzoeker Ruben van Gaalen, verwerpt de aantijging dat sterfgevallen worden verborgen. Het instituut wijst erop dat er sinds 2022 een herstel in levensverwachting zichtbaar is, maar dat dit herstel trager verloopt dan aanvankelijk gedacht. Theunissen verweet het CBS echter narratief aan te passen en wijst op wisselende vergelijkingen met het herstel na de Spaanse griep als voorbeeld van veranderende uitleg achteraf.
Ook actuarieel geluid is relevant: het Actuarieel Genootschap (AG) moest eerdere optimistische inschattingen bijstellen, en het adviesbureau Sprenkels rapporteerde dat in 2025 ongeveer 3,4% (circa 5.730) meer mensen stierven dan volgens de Prognosetafel AG2024 verwacht werd — een stijging ten opzichte van 2024 (ongeveer 2,4%). Die cijfers onderstrepen volgens critici dat er wel degelijk aanhoudende oversterfte is, onafhankelijk van de gekozen referentie.
De kwestie kreeg recent weer nationale aandacht door de première van de documentaire De Stilte Schreeuwt en een artikel in het AD. In die mediarelatie ontstond ook discussie over een uitspraak van Van Gaalen over onderzoeken die bijwerkingen van vaccins melden zonder bewezen direct causaal verband met sterfte — een formulering die door Theunissen scherp werd bekritiseerd als onduidelijk en misleidend.
Belangrijk om te benadrukken: de feiten over extra sterfte in 2025 en de veranderingen in berekeningsmethoden zijn gedocumenteerd, maar een causaal verband tussen die oversterfte en vaccinaties is niet aangetoond. De discussie richt zich nu vooral op welke referentieperiodes en statistische keuzes passend zijn, op de transparantie van rapportages, en op het onderzoek naar mogelijke oorzaken van de aanhoudende hogere sterfte. Independente analyses en publiek debat lopen nog door.