CBS-hoofdsocioloog: "Als je mensen blijft vertellen dat hun cultuur verdwijnt, gaan ze dat ook zo voelen"

In dit artikel:

CBS-hoofdsocioloog Tanja Traag zei in het tv-programma Goedemorgen Nederland dat de manier waarop over maatschappelijke verandering wordt verteld sterk bepaalt hoe Nederlanders die veranderingen ervaren. Vooruitkijkend naar 2026 stelde ze dat migratie een blijvend onderwerp van discussie blijft: Nederland groeit volgens haar vrijwel alleen nog door migratie, wat de diversiteit vergroot, maar in het publieke debat wordt migratie vaak als één homogeen fenomeen voorgesteld terwijl het uit uiteenlopende groepen bestaat.

Traag benoemde grofweg drie migratiecategorieën: ongeveer een kwart betreft gezinsmigratie (die zij beeldend omschreef als een soort kerst‑romantiek), nog een kwart zijn werknemers die vaak kort blijven, en de groep asielzoekers — waarop het politieke debat vaak focust — is relatief klein. Haar kernpunt is dat die verscheidenheid ook verschillende maatschappelijke effecten heeft en dat politieke narratieven mensen het gevoel kunnen geven dat “onze cultuur verdwijnt”, zelfs als dat niet strookt met hun directe dagelijkse ervaring.

Op het thema veiligheid maakte ze onderscheid tussen feiten en beleving: statistisch komen mannen vaker als slachtoffers van geweld voor, maar het publiek debat concentreert zich sterk op de onveiligheid van vrouwen. Over femicide wees Traag op het blijvende gewicht van het onderwerp: jaarlijks worden in Nederland circa 22 vrouwen door (ex-)partners gedood. In Europees perspectief zit Nederland daar volgens haar in de middenmoot; de aandacht is groot omdat het geweld plaatsvindt binnen relaties waar mensen zich geacht veilig te voelen.

Kort samengevat: Traag waarschuwt dat politieke framing en verhalen cruciaal zijn voor hoe Nederlanders migratie en veiligheid beleven, en dat nuance in de discussie nodig is om werkelijkheid en gevoelswerkelijkheid uit elkaar te houden.