Carney zoekt toenadering na aanbod „geassocieerd EU-lidmaatschap" aan Canada

In dit artikel:

Canada wil geen lid worden van de Europese Unie, maar premier Mark Carney en Brussel streven wel naar een „unieke alliantie”. Dat zei Carney donderdag in Straatsburg, waar hij enthousiast werd ontvangen door het Europees Parlement en de Europese Commissie. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen had Canada een dag eerder onverwacht een mogelijk geassocieerd EU-lidmaatschap aangeboden.

Wat die status precies inhoudt, is nog onduidelijk. Het is niet bekend hoe zij zich verhoudt tot bestaande samenwerkingsvormen, zoals de Europese Economische Ruimte, en evenmin of zij een opstap naar volwaardig lidmaatschap zou zijn. Volgens EU-verdragen kan alleen een Europese staat lid worden; Canada ambieert dat bovendien niet. Tijdens een EU-Canada-top in Montreal eind oktober willen Brussel en Ottawa de plannen verder uitwerken. Daarna moet het Canadese parlement instemmen.

Carney pleit voor een intensievere samenwerking op onder meer handel, kunstmatige intelligentie, energiezekerheid, ruimtevaart en kritieke grondstoffen. Hij wil het handelsverdrag CETA verder uitbouwen en onderzoekt deelname aan EU-programma’s als Horizon en Erasmus+. Op defensiegebied doet Canada al mee aan gezamenlijke Europese inkoop via SAFE en heeft het een aanvraag ingediend voor de Noord-Europese Joint Expeditionary Force, waaraan ook Nederland deelneemt.

Het Europese aanbod komt tegen de achtergrond van een oplopend handelsconflict tussen Canada en de Verenigde Staten. President Donald Trump, die Canada als Amerikaanse staat wil inlijven, noemde de toenadering tussen Canada en de EU vijandig en dreigde met zware tarieven of een handelsstop. Nadat handelsgesprekken tussen Washington en Ottawa mislukten, legden beide landen elkaar heffingen tot 50 procent op. De EU hield zich aanvankelijk afzijdig, maar dreigt door het aanbod aan Canada nu zelf bij het conflict betrokken te raken.