Canada bij de Europese Unie? Doe het niet! - Tamarah Benima

In dit artikel:

Canada is een onafhankelijke staat, maar koning Charles III is er – net als in verschillende andere landen van het Gemenebest – formeel staatshoofd. In Canada wordt hij vertegenwoordigd door een gouverneur-generaal. De auteur gebruikt dat als opstap naar een bredere beschouwing over de Canadese geschiedenis, binnenlandse spanningen en de moeizame verhouding met de Verenigde Staten.

De directe aanleiding voor die spanningen is volgens de auteur de handelspolitiek. Canada beschermt al jaren delen van zijn landbouwmarkt met quota en hoge invoerrechten, terwijl het een groot deel van zijn olie aan Amerikaanse raffinaderijen verkoopt. Donald Trump ziet daarin een oneerlijke handelsrelatie en legde Canada in 2025 importheffingen op. Tijdens een diner in november 2024 maakte hij bovendien een grap over Canada als 51e Amerikaanse staat. De auteur vindt dat Canada zich te veel afsluit voor de veel grotere en innovatievere Amerikaanse economie. Ook hekelt hij de Canadese afhankelijkheid van de Amerikaanse militaire bescherming, terwijl Canada in 2025 ongeveer 1,6 procent van zijn bbp aan defensie besteedde, tegenover 3,2 procent in de VS.

Tegelijkertijd wijst de auteur erop dat ook Amerikaanse politici hebben gepleit voor grenswijzigingen. Zo opperden senator Liz Krueger en de Canadese politica Elizabeth May dat bepaalde Amerikaanse staten zich bij Canada zouden kunnen aansluiten. Binnen Canada bestaan al langer separatistische bewegingen, vooral in Québec. In Alberta konden inwoners zich in oktober uitspreken over het opstarten van een afscheidingsproces. De voorstanders verloren. Zij vinden dat de rijke provincie te veel belasting afdraagt aan Ottawa en zich politiek en cultureel onvoldoende herkent in de federale regering. Inheemse gemeenschappen verzetten zich tegen afscheiding uit angst voor verlies aan federale steun en nieuwe territoriale onzekerheid.

De auteur verbindt de onvrede in Alberta met het beleid van de federale regeringen onder Justin Trudeau. Dat beleid omschrijft hij als progressief of ‘woke’, met onder meer aandacht voor diversiteit, genderidentiteit, klimaatbeleid en ruime immigratie. Als voorbeeld noemt hij het truckersprotest van 2022 tegen de verplichte coronavaccinatie voor grensoverschrijdende vrachtwagenchauffeurs. De regering riep de noodtoestand uit en liet onder meer bankrekeningen blokkeren. Een federale rechtbank verklaarde die maatregel later onredelijk en onrechtmatig. Ook de Canadese wetgeving rond haatzaaien en genderidentiteit en de controverse rond psycholoog Jordan Peterson worden aangehaald als tekenen van toenemende sociale en politieke polarisatie.

Trudeaus opvolger Mark Carney wil volgens de auteur het grootste deel van dit beleid handhaven, al is hij kritischer op sommige energie- en immigratiemaatregelen. Canada kampt ondertussen met lage geboortecijfers, vergrijzing en sterke bevolkingsgroei door immigratie. Sinds 2015 kwamen volgens het artikel ongeveer 3,9 miljoen immigranten het land binnen; in 2025 kwamen daar veel tijdelijke studenten en arbeidsmigranten bij. De auteur stelt dat dit bijdraagt aan hogere huizenprijzen, druk op lonen en jeugdwerkloosheid, al worden deze conclusies niet verder onderbouwd.

Carney zoekt nieuwe economische en politieke partners in Europa en China om de druk van de VS te compenseren. De auteur vindt dat onverstandig. Hij typeert Carney als een internationale, links-liberale technocraat en Trump als diens ideologische tegenpool. Vooral samenwerking met China acht hij riskant vanwege vermeende kennisdiefstal, dumping en strategische afhankelijkheid. Ook waarschuwt hij voor illegale migratie en drugssmokkel via de grens met de VS.

Tot slot bespreekt de auteur het voorstel van Ursula von der Leyen om Canada een bijzondere status als ‘geassocieerde lidstaat’ van de Europese Unie te geven. Hij verwerpt dat idee en meent dat nauwere aansluiting bij de Verenigde Staten – zelfs toetreding als 51e staat – economisch, militair en politiek gunstiger zou zijn voor Canada én Europa. Die conclusie is nadrukkelijk de persoonlijke, uitgesproken pro-Amerikaanse visie van de auteur.