Buurtbudget moest toegankelijker worden voor alle Amsterdammers, maar het is vooral dezelfde vaste groep die plannen indient

In dit artikel:

Amsterdamse proeven met buurtbudgetten hebben de groep deelnemers nauwelijks verbreed. De extra bijeenkomsten en begeleiding in Noord en Zuid, gehouden in het najaar van 2025 en begin 2026, trokken vooral bewoners die al actief waren in hun wijk of ervaring hadden met gemeentelijke initiatieven. Jongeren, mensen met beperkte digitale of taalvaardigheden en minder betrokken inwoners deden vrijwel niet mee.

Met buurtbudgetten kunnen Amsterdammers plannen indienen voor hun omgeving. Inwoners stemmen vervolgens welke voorstellen gemeentelijke financiering krijgen. De proef moest niet alleen nieuwe deelnemers aantrekken, maar ook stimuleren dat bewoners gezamenlijk plannen ontwikkelden. Dat laatste gebeurde amper: de bijeenkomsten draaiden vooral om individuele gesprekken met ambtenaren.

De jongerenaanpak had weinig effect. Bij verschillende bijeenkomsten ontbraken jongeren volledig. Zes afzonderlijke sessies van jongerenwerkorganisatie Dock in jongerencentra leverden per keer slechts één of twee deelnemers op. Ook in Zuid waren jongeren nauwelijks vertegenwoordigd.

De evaluatie wijst bovendien op een spanningsveld tussen persoonlijke ondersteuning en groei. Extra begeleiding helpt inwoners die niet vertrouwd zijn met de gemeente, maar vraagt veel ambtelijke capaciteit. In Zuid werd daarom een limiet van honderd voorstellen ingesteld. Nadat die was bereikt, sloot de gemeente de website; tientallen later ingezonden plannen per e-mail werden niet meer behandeld.

Onderzoekers adviseren de buurtbudgetten niet zonder aanpassingen over de hele stad uit te rollen. Een stadsbrede aanpak vereist volgens hen andere participatievormen, gerichte werving en een sterkere organisatie. Naarmate meer bewoners meedoen, blijft er immers minder tijd over voor individuele hulp, terwijl juist nieuwe deelnemers die ondersteuning nodig hebben.

Een besluit over uitbreiding is nog niet genomen. De gemeente kondigt geen nieuwe proef, planning of extra budget aan. De raadscommissie Bestuur en Veiligheid bespreekt de evaluatie op 27 augustus. Volt-fractievoorzitter Juliet Broersen wil de buurtbudgetten behouden, maar erkent dat de huidige aanpak niet vanzelf een brede groep bereikt. Zij pleit onder meer voor een gebiedsgerichte werkwijze. Sinds juli valt democratisering onder burgemeester Femke Halsema.