Burgers die reanimeren: „Na een melding ga je gewoon"

In dit artikel:

Een kwart van alle Nederlanders heeft een reanimatiecertificaat, maar slechts ongeveer 5% meldt zich aan als burgerhulpverlener, meldt de Hartstichting. Via de HartslagNu-app worden getrainde vrijwilligers opgeroepen als iemand in de buurt een hartstilstand krijgt; de app toont of je eerst direct naar het slachtoffer moet of eerst een AED moet ophalen en alarmeert mensen binnen ongeveer 1 km (op basis van gps of adresinstellingen).

Jan-Bart Verheij (22) is sinds twee jaar burgerhulpverlener. Hij krijgt gemiddeld één melding per maand en is in totaal bij zo’n tien reanimaties geweest, soms als eerste ter plaatse en dan verantwoordelijk voor reanimatie totdat de ambulance arriveert. De ervaringen zijn intens: de adrenaline is groot, maar hij kan de gebeurtenissen meestal snel loslaten. Omdat de ambulance uiteindelijk hoofdverantwoordelijk is, voelt hij zich minder belast wanneer achteraf blijkt dat iemand niet gereanimeerd had willen worden. Verheij erkent dat mensen die een certificaat hebben toch een drempel kunnen ervaren om zich aan te melden, mede door de reanimatieplicht als je in de gelegenheid bent; hij benadrukt echter dat interveniëren nooit slechter maakt en vaak levens kan redden — “Als iemand echt reanimatie nodig heeft, kan je niks verkeerds doen.”

Jurrian van der Hel (30) uit Sliedrecht, verpleegkundige, ontving 84 oproepen via de app en heeft ongeveer vijftig keer daadwerkelijk gereanimeerd. Hij beschrijft een nachtelijk incident waarbij een vrouw na hun inzet met hartslag naar het ziekenhuis kon worden vervoerd — een uitzonderlijk maar zeer bevredigend resultaat. Van der Hel benadrukt het belang van de AED: bij ritmestoornissen zoals ventrikelfibrilleren kan een schok het hart herstellen; bij een flatline is de kans op succes veel kleiner. Hij raadt aan eerst eens bij een echte reanimatie te gaan kijken als je onzeker bent; handelen in het echt wijkt af van oefenen op een pop en kan fysiek ingrijpend zijn (bijv. gebroken ribben), maar is altijd beter dan niets doen.

Beide vrijwilligers roepen op meer mensen aan te moedigen zich aan te melden en op te leiden. Snelle reanimatie en vroeg gebruik van een AED vergroten de overlevingskansen aanzienlijk; vrijwillige burgerhulpverleners kunnen in de cruciale eerste minuten het verschil maken.