Burgerberaad moet migratiedebat uit slop trekken: 'Hoeven het niet eens te zijn'

In dit artikel:

Maandagavond vond in Haarlem de eerste publieke bijeenkomst plaats van het initiatief Van botsen naar bouwen, waarmee een groep burgers wil toewerken naar een nationaal burgerberaad over migratie in het voorjaar van 2027. Het initiatief wordt geleid door oud-DELAtopman Edzo Doeve en acht mede-organisatoren, onder wie journalist Frénk van der Linden en oud-D66-Kamerlid Jan Hoekema. Doel is 150–200 willekeurig geselecteerde Nederlanders laten delibereren over thema’s als arbeidsmigratie, asiel en gezinshereniging, en zo meer ruimte te scheppen voor rustige, inhoudelijke gesprekken in plaats van verhitte discussies op sociale media.

Een burgerberaad is een representatief samengestelde groep burgers die aanbevelingen formuleert over een maatschappelijk vraagstuk. Onderzoek van Radboud Universiteit, De Haagse Hogeschool en Tilburg University naar een eerder burgerberaad toont volgens de initiatiefnemers aan dat deelnemers elkaar beter begrijpen: "Ze hoeven het niet eens te worden, maar ze voelen zich gehoord. En dat scheelt heel veel", zei mede-initiatiefnemer Paul Looijmans. De organisatoren benadrukken dat het beraad de politiek wil helpen, niet vervangen.

Het traject bouwt voort op de conclusies van de staatscommissie-Van Zwol (2024) over Nederlandse bevolkingsgroei — die waarschuwde voor druk op zorg, onderwijs en woningmarkt bij teveel groei tot 2050 — en wil praktische afwegingen bespreken, zoals hoeveel arbeidsmigratie Nederland kan absorberen. Kritische geluiden betreffen de representativiteit van deelnemers; de selectie gebeurt volgens de initiatiefnemers wetenschappelijk, via tienduizenden uitnodigingen en een gespecialiseerde steekproef. De groep plant meer bijeenkomsten en heeft al een eerste gesprek met premier Rob Jetten gepland. Successen en beperkingen van eerdere burgerberaden, zoals het Nationaal Burgerberaad Klimaat, vormen hierbij precedent.