Burgemeesters over nachtopvang voor vol Ter Apel: 'Te veel gemeenten doen niets'

In dit artikel:

Ter Apel raakt opnieuw overbelast; als noodmaatregel hebben meerdere omliggende gemeenten in Groningen en Drenthe nachtopvang georganiseerd om te voorkomen dat asielzoekers in de wachtrij buiten moeten slapen. Stadskanaal, Het Hogeland, Borger‑Odoorn en Noordenveld vingen de mensen ’s nachts op in onder meer Warffum, 2e Exloërmond, Roden en Stadskanaal. Burgemeesters noemen solidariteit met Westerwolde, humane motieven en zorg voor de openbare orde als drijfveren: “We willen niet dat mensen op de grond slapen,” zegt Jan Seton (Borger‑Odoorn).

De nachtopvang is puur tijdelijk en beperkt tot de uren tussen aankomst en terugkeer naar het aanmeldcentrum in Ter Apel: asielzoekers reizen ’s avonds per bus naar de gymzaal, slapen daar vaak van circa 23.00 tot 7.00 uur en worden vervolgens weer teruggebracht. Afhankelijk van de locatie duurt de rit heen of terug een half tot anderhalf uur. Lokale bestuurders benadrukken dat mensen vooral behoefte hebben aan een maaltijd, een douche en slaap na een lange, uitputtende reis.

Bewoners in de opvangplaatsen reageerden overwegend ondersteunend; dorpen plaatsten borden en bewoners kregen informatie over wie te bellen bij eventuele overlast. In de praktijk kwamen nauwelijks klachten binnen. Gemeenten proberen de impact op verenigingen en scholen te beperken door bijvoorbeeld te vragen of zij tijdelijk elders kunnen sporten, maar die oplossingen zijn niet altijd ideaal en worden niet structureel gewenst.

De betrokken gemeenten benadrukken dat zij met de nachtopvang alleen acute nood opvangen en niet verantwoordelijk willen worden voor permanente huisvesting. Voor structurele opvang zijn andere voorzieningen, afspraken en besluitvorming nodig. Burgemeester Klaas Sloots noemt de situatie “schrijnend” en waarschuwt dat lokale noodoplossingen het landelijke probleem niet wegnemen.

Volgens de burgemeesters is de langetermijnoplossing de spreidingswet, die opvangverantwoordelijkheid eerlijker over alle gemeenten moet verdelen zodat knelpunten als in Westerwolde niet steeds terugkeren. Veel gemeenten hebben echter nog niet het aantal plaatsen geregeld dat de wet voorschrijft. Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) riep eind maart gemeenten op capaciteit vrij te maken; ongeveer twintig gemeenten gaven sindsdien extra plekken door, maar dat is onvoldoende. Als laatste middel kan de minister locaties aanwijzen, iets wat hij liever vermijdt. Wanneer de spreidingswet landelijk volledig zal worden nageleefd, blijft onzeker; lokale bestuurders hopen wel dat voortgang wordt geboekt nu de minister er actief op aanstuurt.