Burgemeesters: 'Meer wijkagenten nodig om platteland te beschermen tegen oprukkende drugsbendes'
In dit artikel:
Een grootschalige Europese actie heeft een crimineel netwerk met wortels in de drie noordelijke provincies blootgelegd en opgerold. Europol maakte bekend dat “Operatie Fabryka”, waarin politie uit Nederland, België, Duitsland, Tsjechië, Polen en Spanje meer dan een jaar samenwerkte, recent is afgerond: ruim 85 aanhoudingen, waaronder twee vermoedelijke leiders uit Polen, 24 ontmantelde drugslabs en ongeveer 1.000 ton in beslag genomen chemicaliën die gebruikt worden voor de productie van synthetische drugs als MDMA, amfetamine en meth.
In Nederland kwamen meerdere illegale productielocaties aan het licht in Groningen, Drenthe en Friesland. Op 13 mei 2025 werd een lab ontdekt in Feanwâlden; in juni volgden vondsten in Valthermond (10 juni) en een cocaïnewasserij in Scheemda (17 juni). Eerdere signalen hadden in juni vorig jaar al geleid tot opschrikking in gemeenten als Borger-Odoorn en Oldambt, waar drugslabs binnen de gemeentegrenzen werden aangetroffen.
De burgemeesters van Borger-Odoorn (Jan Seton) en Oldambt (Cora‑Yfke Sikkema) reageren geschokt en benadrukken dat het voor criminele organisaties aantrekkelijk is om zich op het platteland te vestigen: veel ruimte, geschikte panden, sociaaleconomische kwetsbaarheid en minder zicht van politie en overheid vergroten de kans op ondermijning. Ze wijzen op lopende regionale antI‑ondermijningsprogramma’s (Groningse en Drentse Aanpak Ondermijning) en op projecten zoals Nij Begun, dat via wijkontwikkeling en perspectief voor bewoners probeert afglijden naar snel geld en gewelddadige criminaliteit te voorkomen.
Als belangrijkste les noemen de burgemeesters en politiechefs de noodzaak van zichtbare, lokale politiezorg. Zij pleiten dat het Rijk meer geld uittrekt voor wijkagenten en dat een voorgenomen bezuiniging van 300 miljoen euro op de politie (kabinet Schoof) wordt heroverwogen. Gemeentelijk toezichthouders (boa’s) worden weliswaar in sommige plaatsen uitgebreid, maar Seton waarschuwt dat boa’s niet dezelfde bevoegdheden hebben als agenten en geen vervanging vormen voor een goed uitgeruste politie.
Onderzoek van Operatie Fabryka toonde ook aan dat chemicaliën voor synthetische drugs via China en India de EU binnenkwamen, via herverpakking in Polen en verdere distributie naar labs in meerdere landen. Europol noemt de actie een van de grootste die het Europese netwerk ooit heeft uitgevoerd, en de vondsten onderstrepen volgens lokale bestuurders het belang van meer politiecapaciteit en lokale aanwezigheid om plattelandscriminaliteit te bestrijden.