Burgemeester Wever krijgt minder agenten en laat met 5 miljoen EU-geld zijn eigen inwoners doorrekenen in plaats van criminelen

In dit artikel:

Heerlen staat voor het tweede jaar op rij bovenaan een ranglijst van Nederlandse steden met veel georganiseerde criminaliteit. Tegelijkertijd krijgt de gemeente volgens burgemeester Roel Wever minder politiecapaciteit. Daarom werken de gemeente, de politie en de Universiteit Maastricht aan Pulse-Twin: een digitale kopie van Heerlen-Noord die criminaliteitspatronen moet herkennen en voorspellen.

Het project kost 5 miljoen euro aan Europese financiering. In het model worden onder meer geanonimiseerde gegevens over demografie, inkomens, opleidingsniveau, woningen, vergunningen, politiecijfers en meldingen van inwoners samengebracht. Via een nieuwe app, Heitje, kunnen burgers meldingen doorgeven. De eerste testversie moet eind dit jaar beschikbaar zijn.

Volgens de gemeente is geen sprake van massasurveillance, omdat de gegevens geanonimiseerd en gebundeld worden. Heerlen zegt bovendien te stoppen als de pilot niet effectief of wenselijk blijkt. Amnesty International en data-ethicus Iris Muis plaatsen daar vraagtekens bij. Zij wijzen erop dat er weinig bewijs is dat voorspellende systemen criminaliteit daadwerkelijk voorkomen en vrezen dat zulke projecten na invoering steeds verder worden uitgebreid.

De kritiek richt zich ook op de prioriteiten van de overheid. In Heerlen-Noord voelt ruim 40 procent van de inwoners zich onveilig, tegenover 14 procent landelijk, terwijl er juist agenten verdwijnen. Volgens de auteur is een digitaal dashboard daarom geen vervanging voor zichtbare politie, effectieve vervolging en een gerichte aanpak van criminelen. Die pleit ervoor Pulse-Twin te stoppen, het geld in extra personeel te investeren en wettelijk vast te leggen onder welke voorwaarden gemeenten voorspellende systemen met persoonsgegevens mogen bouwen.