Burgemeester Halsema trots op opening van 'eerste openbaarheidscentrum ter wereld'

In dit artikel:

Amsterdam heeft een nieuw ‘openbaarheidscentrum’ geopend in het Stadsarchief aan de Vijzelstraat. Burgemeester Femke Halsema opende het centrum afgelopen vrijdag; het is bedoeld voor iedereen met vragen over gemeentelijke informatie die onder de Wet open overheid (Woo) valt. Het centrum is niet bedoeld als vervanging van het stadsloket voor persoonlijke documenten, maar focust op publieke dossiers en besluitvormingsinformatie.

Het doel is gedragsverandering binnen de gemeente: meer actieve openbaarheid zodat inwoners eerder en makkelijker kunnen zien waar de gemeente mee bezig is — van begrotingsdebatten en subsidieregelingen tot besluiten over dakkapellen en speeltuinen. Halsema noemde het initiatief uniek en ziet het als middel om vertrouwen in de politiek te herstellen door inzicht te geven in afwegingen, betrokkenen en gebruikte informatie.

De gemeente voerde de afgelopen maanden gesprekken met experts, inwoners en ambtenaren over wat openbaarheid concreet betekent en waar het knelt. Uit die consultaties en uit een opgestelde ‘visie op openbaarheid’ blijkt dat openbaarheid binnen het ambtelijk apparaat vaak nog als extra werk of zelfs als risicovol wordt ervaren: openbaarmaking voelt soms als ‘corvee’ en er is angst voor de gevolgen van vrijgeven van informatie. Journalisten klagen bovendien over lange doorlooptijden en het achterhouden van documenten bij Woo-verzoeken.

Het centrum moet deze problemen tegengaan door ondersteuning te bieden bij het zoeken, vinden en gebruiken van informatie en door het gesprek over openheid te faciliteren. De ambitie is dat actieve openbaarheid deel wordt van ieders werk in de gemeentelijke organisatie: niet alleen publiceren na besluitvorming, maar ook informatie delen tijdens het beleidsproces. Daardoor hoopt Amsterdam transparanter en toegankelijker te worden voor inwoners en media.