Bulgarije is gedroomde winnaar voor Songfestival dat intern conflict meeneemt naar volgend jaar

In dit artikel:

Met het aanstekelijke Bangaranga sleepte Bulgarije zaterdagavond in de Wiener Stadthalle de overwinning binnen op het 70ste Eurovisie­songfestival. Zangeres DARA (27) verraste bookmakers en publiek: aan het begin van de week stond ze rond plek 15, maar ze won zowel de jury- als de televote en bleef Israël uiteindelijk bijna 200 punten voor. Het nummer, dat ‘oproer’ of ‘chaos’ betekent, scoort al goed op TikTok en lijkt op weg een echte Eurovisiehype te worden. Roemenië eindigde als derde (met de veelbesproken Choke Me), Australië en Finland kwamen op respectievelijk vier en zes uit.

De uitkomst bood voor het festival een opgeluchte adempauze in een editie die zwaar beladen was door de politieke discussie rond Israël. Vijf landen, waaronder Spanje en Nederland, boycotten de jubileumshow omdat Israël toegelaten was. Terwijl het evenement in Wenen ogenschijnlijk in goede banen verliep en veel delegaties de afwezigheid van die landen weinig lieten merken, bleef de vraag wat er zou gebeuren als Israël zou winnen voortdurend in de lucht hangen. Omdat Israël niet won, hoeft die probleemstelling voorlopig niet te worden beantwoord — een feitenontwikkeling die de Europese omroepunie EBU goed uitkomt nu zij waarschijnlijk vasthoudt aan toelating van Israël voor 2027.

Voor Nederland betekent de afloop dat de interne discussie over deelname opnieuw van voren af aan begint. Avrotros hield zich dit jaar aan zijn besluit niet te zenden zolang Israël welkom is; die koers leverde binnenlands draagvlak op maar ook dalende kijkcijfers voor de live-uitzendingen. NOS besloot wel uit te zenden en kreeg kritiek — onder meer van Avrotros-collega’s — omdat die keuze werd gezien als gebrek aan solidariteit met de boycot. Met nu duidelijk dat de EBU geen meerderheid heeft om Israël te weren, staat Avrotros voor de vraag of het een principiële eenmalige boodschap voldoende vindt of dat het vertrouwen put uit een in Wenen relatief probleemloze editie en dus wil terugkeren.

Organisatorisch probeerde de EBU de verdeeldheid te temperen; er werd onder meer gerept over terugvraagacties richting drie landen, mogelijk met financiële tegemoetkomingen. Songfestivaldirecteur Martin Österdahl (genoemd in het bredere debat) benadrukte herhaaldelijk dat het festival financieel gezond is, zonder in detail te treden.

Kortom: Bulgarije leverde de vrolijke, politiek-vrije winnaar waar veel toeschouwers naar verlangden, maar de diepere breuklijnen rond Israël en de gevolgen daarvan voor deelname van landen zoals Nederland blijven onopgelost. Het motto ‘United by Music’ blijft op dit moment vooral een ambitie zolang politieke tegenstellingen zo zichtbaar doorwerken in het evenement.