Bulgarije betaalt vanaf vandaag ook met de euro

In dit artikel:

Bulgarije heeft op middernacht officieel de lev ingewisseld voor de euro, waarmee de gemeenschappelijke munt in gebruik is in 21 van de 27 EU-lidstaten. De stap geldt als historisch, maar zorgt thuis voor verdeeldheid: volgens recente peilingen steunt een krappe meerderheid van 51 procent de invoering, terwijl 45 procent liever de lev behoudt. Het land telt ongeveer 6,7 miljoen inwoners en een gemiddeld bruto inkomen van circa 1300 euro.

Voorstanders wezen de laatste weken nog op economische voordelen: werken met één munt vereenvoudigt handel en reizen en voorkomt wisselkosten, die volgens ECB-president Lagarde jaarlijks rond de 500 miljoen euro kunnen bedragen. Commissievoorzitter Von der Leyen benadrukte dat betalingen en reizen makkelijker worden en dat bedrijven beter kunnen profiteren van de interne markt. Toeristen die komende zomer het populaire Zwarte Zeestrand bezoeken hoeven straks niet eerst levs te pinnen.

Tegenstanders vreesden prijsstijgingen, een gevoelig punt in het armste EU-land. Er zijn voorbeelden uit andere landen van een lichte prijsopdrijving na de euro-invoering; Kroatië trad destijds streng op tegen bedrijven die daarvan misbruik maakten. Om prijsopdrijving te bestrijden publiceert Bulgarije dagelijks de prijzen van 101 veelgebruikte producten op een website; die monitor loopt al sinds augustus en blijft een jaar doorlopen.

Politieke achtergronden maken de situatie complex. Wantrouwen richting de overheid is diepgeworteld: in de afgelopen vier jaar zijn zeven landelijke verkiezingen gehouden en de regering trad in november af na massale protesten over de begroting. Een stabiele nieuwe regering ontbreekt nog, en extra verkiezingen liggen in het verschiet. Brussel hoopt dat de euro Bulgarije steviger in de EU verankert, ook om invloed van pro-Russische bewegingen tegen te gaan; onderzoek wijst op door Rusland gefinancierde desinformatiecampagnes en in februari probeerden aanhangers van de pro-Russische partij Heropleving het EU-kantoor in Sofia binnen te dringen uit protest tegen de euro.

Economisch gezien lijkt Bulgarije klaar voor de stap: het land groeide bovengemiddeld, zat sinds 2020 in de wisselkoersmechaniek en voldeed in juni aan de toetredingscriteria; de staatsschuld is met ongeveer 24 procent van het bbp een van de laagste in de EU. In de praktijk hing de lev al lange tijd aan de euro, omdat de koers in 1999 werd gekoppeld aan de Duitse mark en nadien aan de euro. Uniek is dat Bulgaarse eurobiljetten ook de cyrillische aanduiding voor euro dragen — een uitzondering binnen de Unie.