Brutale jatactie op de begroting: Kabinet plundert sociale fondsen en bezuinigt op WW

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten wil de sociale zekerheid ingrijpend aanpassen, maar volgens een financieel overzicht in De Telegraaf speelt zich tegelijk iets opmerkelijks af achter de schermen: de werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsfondsen zitten vol met geld. In die potten staat nu samen ongeveer 58 miljard euro, en als het huidige beleid doorgaat kan dat volgens ramingen van het CPB oplopen tot circa 130 miljard euro in 2031.

De kern van de kritiek is dat de overheid deze overschotten niet inzet om premies voor werkgevers en werknemers te verlagen, maar gebruikt om het begrotingssaldo te verbeteren. Daardoor kan het kabinet op papier meer ruimte creëren voor andere uitgaven, zoals defensie of klimaatbeleid, zonder in conflict te komen met Europese begrotingsregels. Minister Hans Vijlbrief zou in een Kamerbrief hebben erkend dat de reserves van deze fondsen hiervoor worden benut.

Tegelijkertijd worden de rechten in de WW en WIA volgens critici juist aangescherpt: uitkeringen gaan omlaag en de voorwaarden worden strenger. Econoom Flip de Kam stelt dat sociale premies feitelijk steeds meer als belasting functioneren. Ook binnen de vakbeweging groeit de irritatie; FNV-voorzitter Hans Spekman pleit ervoor de verantwoordelijkheid voor WW en WIA weer meer bij sociale partners neer te leggen, zodat het stelsel minder als een begrotingsinstrument van Den Haag wordt gebruikt.