Brusselse vrijwilligers bouwen drones voor Oekraïense frontlinie
In dit artikel:
In geheime werkruimtes in Brussel bouwt een collectief van vrijwilligers al ongeveer twee jaar goedkope drones die naar het Oekraïense front worden gestuurd. Het initiatief, gestart door onder meer de Litouwse Brusselaar Bartas Trakymas en een coördinator genaamd Bartos, ontstond toen de groep zag dat de productie van drones in Oekraïne onder druk kwam te staan en ze vonden dat Europese overheden te traag reageerden. Inmiddels telt het collectief zo'n 60 vrijwilligers van uiteenlopende achtergronden: van studenten en softwareontwikkelaars tot Oekraïense ingenieurs.
De assemblage gebeurt aan een soort informele productielijn: beginners doen er circa acht uur over, ervaren bouwers drie uur. De drones zijn basismodellen van ongeveer 350 euro, gefinancierd met donaties. Na montage in Brussel kunnen ze vliegen en livebeelden doorgeven; Oekraïense technici passen ze daarna aan voor specifieke taken aan het front, zoals het vervoeren van bloed of andere logistieke opdrachten. De organisatie zegt dat de toestellen voor "alle mogelijke doelen" kunnen worden ingezet — een formulering die ook het potentieel voor offensieve toepassingen omvat.
De groep noemt humanitaire motieven en het redden van levens als drijfveren. Vrijwilligers rapporteren dat Oekraïners verklaren dat één drone tot tien levens kan redden omdat ze anders mensen zouden moeten inzetten in gevaarlijke situaties. Het collectief wil geen precieze productiecijfers geven; naar eigen zeggen zijn het er geen duizenden maar wel honderden en het aantal deelnemers groeit.
Naast technische werkzaamheden is er ook een politiek veiligheidsargument: de vrijwilligers vinden dat Europa voldoende drones en contra-dronetechnologie moet hebben om Oekraïne te helpen en te voorkomen dat het conflict zich verder in Europa uitrolt. De clandestiene opzet (camouflagenetten, besloten ruimtes) onderstreept dat de activiteiten gevoelig liggen. Dat roept impliciet vragen op over juridische en ethische grenzen rond burgers die militariseerbare technologie bouwen en exporteren, hoewel de vrijwilligers vooral de nadruk leggen op hulpverlening en zelfbescherming van Oekraïne.