Brussel wil ons vetorecht afpakken voor de toetreding van Oekraïne, en het kabinet-Jetten 'ziet wel wat in deze plannen'

In dit artikel:

De Europese Commissie wil de Europese Unie bestuurbaar houden bij verdere uitbreiding door vaker met gekwalificeerde meerderheid te besluiten in plaats van met unanimiteit. Het voorstel geldt onder meer voor energiebelastingen, de aanpak van belastingfraude, sancties en het openen of afronden van toetredingsonderhandelingen. Een besluit zou kunnen worden genomen met steun van 55 procent van de lidstaten, die samen minstens 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen.

Volgens Brussel liggen vooral Montenegro, Albanië, Moldavië en Oekraïne op koers voor EU-lidmaatschap. Montenegro mikt op toetreding in 2028. Eurocommissaris voor Uitbreiding Marta Kos zegt dat een grotere EU het Europese politieke en economische gewicht in de wereld kan versterken. Om uitbreiding mogelijk te maken, wil de Commissie nieuwe lidstaten bovendien de eerste vijftien jaar kunnen bestraffen door hun stemrecht op te schorten als zij de Europese basisprincipes schenden.

De voorgestelde machtsverschuiving betekent volgens de auteur dat Nederland belangrijke besluiten niet langer zelfstandig kan blokkeren. Dat kan gevolgen hebben voor de energierekening en voor de mogelijke toetreding van Oekraïne, dat nog in oorlog is en voor grote wederopbouwkosten staat. Als voorbeeld wordt genoemd dat Griekenland, Luxemburg en Frankrijk onlangs nieuwe sancties tegen Rusland konden tegenhouden dankzij hun veto.

Hoewel Nederland zich traditioneel terughoudend opstelt tegenover het opgeven van nationale bevoegdheden, staat het kabinet-Jetten volgens de NOS niet afwijzend tegenover de plannen. De auteur bekritiseert die houding en waarschuwt voor een verdere verschuiving van macht van de Nederlandse politiek naar Brussel. Ook verwijst het artikel naar eerdere voorbeelden waarbij Europese instellingen invloed kregen op Nederlandse asiel- en beleidskeuzes.

De plannen kunnen alleen doorgaan als alle EU-landen ermee instemmen. De Europese leiders bespreken ze volgende week tijdens een top. De auteur roept premier Jetten en de Tweede Kamer daarom op het afschaffen van het veto voor belastingen en EU-uitbreiding af te wijzen.