Brussel wil investeren in eigen chips en AI en zo afhankelijkheid van big tech afbouwen

In dit artikel:

Brussel heeft een pakket gepresenteerd om de technologische afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese aanbieders terug te dringen en Europese capaciteit voor chips, cloud, AI en open‑sourcesoftware te versterken. De Europese Commissie wijst erop dat Europa nu voor ongeveer 80% afhankelijk is van buitenlandse software en clouddiensten; vier op de vijf Europeanen gebruikt Amerikaanse diensten zoals OneDrive en Google Cloud. Volgens Brussel verhindert die afhankelijkheid dat Europa zelf topproducten op het gebied van AI, cloud en ultrageavanceerde chips ontwikkelt.

De voorstellen richten zich op vier pijlers: chips, cloud‑ en AI‑infrastructuur en open source. Doel is meer particuliere investeringen aan te trekken (onder meer via prijsvragen en stimulerende aanbestedingsregels) en overheden te laten prefereren wie in Europa investeert. In sectoren met gevoelige data — defensie en zorg — mogen buitenlandse cloudleveranciers bij overheidsopdrachten worden uitgesloten; dat zou straks circa 1% van publieke diensten betreffen. Brussel benadrukt dat de maatregel niet specifiek tegen Amerikaanse bedrijven is gericht.

Op chipgebied bouwt de Commissie voort op de Chipswet (2.0) om productie van geavanceerde halfgeleiders en fotonische chips in Europa te vergroten. Een proeflijn in België voor chips kleiner dan 2 nanometer is gepland; een grootschalige waferfabriek in Duitsland zou op zijn vroegst rond 2035 operationeel kunnen zijn. Verder komt er een matchmaking‑platform om makers van geavanceerde chips en potentiële gebruikers vroegtijdig te laten samenwerken, en worden toeleveringsketens voor sectoren als de autoindustrie gediversifieerd — mede om herhaling van exportbeperkingen zoals rond Nexperia te voorkomen.

Brussel wil ook het aantal datacenters in de EU binnen zeven jaar verdrievoudigen, een operatie die naar schatting 200 miljard euro zal kosten. Dat roept energievragen op: datacenters gebruiken nu al ongeveer 2,5% van Europese elektriciteit; dat verbruik wordt naar verwachting meer dan verdubbeld tegen 2030. De Commissie wil daarom ook maatregelen voor slimmer energiegebruik — onder meer door sneller uitrol van AI‑gestuurde energiemeters voor huishoudens.

De voorstellen zijn voorlopig beleidsvoorstellen; ze moeten nog goedgekeurd worden door de Raad van de EU en het Europees Parlement. Als ze doorgaan, wil Brussel dat Europeanen in 2040 meer vertrouwen op Europese alternatieven zoals Mistral, OVHcloud en Europese chipproductie.