Brussel wil geldstromen rond Moslimbroederschap aanpakken

In dit artikel:

Het Europees Parlement nam op 8 oktober met 381 stemmen voor, 167 tegen en 15 onthoudingen een resolutie aan over organisaties die mogelijk banden hebben met de Moslimbroederschap. Het Parlement wil dat personen en organisaties die aan de wettelijke criteria voldoen op de Europese terreurlijst worden geplaatst. Ook vraagt het om een volledig en openbaar overzicht van Europees geld dat naar dergelijke organisaties is gegaan, inclusief bedragen, programma’s en subsidieafspraken.

De jongerenorganisatie FEMYSO wordt in de resolutie expliciet genoemd. Volgens het Parlement moet de organisatie geen toegang meer krijgen tot Europese instellingen en uit het Transparantieregister worden verwijderd. FEMYSO ontkent banden met de Moslimbroederschap en spreekt van een politieke heksenjacht. De resolutie is niet juridisch bindend en vormt geen rechterlijke vaststelling; de lidstaten beslissen uiteindelijk over plaatsing op de terreurlijst. Een Frans overheidsrapport heeft FEMYSO wel omschreven als de jongerentak van een netwerk dat aan de Moslimbroederschap wordt gelieerd.

Hoewel FEMYSO sinds 2019 geen rechtstreekse EU-subsidies meer zou hebben ontvangen, stelt het Parlement dat de organisatie mogelijk via samenwerkingsverbanden en consortia van Europees geld profiteerde. Een belangrijke blinde vlek is volgens het artikel de Raad van Europa, een aparte organisatie waarvan ook Nederland lid is. Het Europees Parlement onderzoekt deze geldstromen niet rechtstreeks, terwijl het European Youth Foundation van de Raad van Europa FEMYSO voor 2026 56.776 euro toekende voor een jongerenprogramma en daarnaast 37.780 euro structurele subsidie beschikbaar stelde voor 2026-2027. Sinds 2014 zou FEMYSO bijna 300.000 euro van het fonds hebben ontvangen.

De Europese Unie financiert bovendien gezamenlijke projecten met de Raad van Europa. Ongeveer 78 procent van het geld voor zulke programma’s komt volgens de Raad uit EU-middelen. Via een dergelijk project ontstond in 2021 een omstreden hijabcampagne, waaraan FEMYSO naar eigen zeggen met twee onlineworkshops bijdroeg. De campagne werd na politieke kritiek ingetrokken.

FEMYSO-vertegenwoordigers hadden eerder ook functies in jongerenadviesorganen en een subsidiecommissie van de Raad van Europa. De regels verbieden deelname aan besluiten over aanvragen van de eigen organisatie, maar er zijn geen aanwijzingen dat dit verbod is overtreden.

De kwestie heeft ook een Nederlandse politieke dimensie. De Tweede Kamer nam in maart met 76 tegen 74 stemmen een motie aan om de Moslimbroederschap en gelieerde organisaties in Nederland te verbieden. Europarlementariërs van D66 en CDA stemden vervolgens wel voor de Europese resolutie, hoewel hun partijen in de Tweede Kamer tegen de motie waren. De kernvraag blijft of de Europese controle ook geldstromen via instellingen als de Raad van Europa omvat, of alleen rechtstreekse EU-subsidies.