Brussel wil 12 miljard in Frontex pompen zonder aantal grenswachten, en Van den Brink zet Oldebroek op het strafbankje

In dit artikel:

De Europese Commissie wil 12 miljard euro uittrekken voor Frontex, verspreid over zeven jaar. Het voorstel voor de herziening van het Europese grensagentschap zou op dinsdag 27 oktober worden gepresenteerd door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, in het kader van de nieuwe EU-meerjarenbegroting. Volgens het artikel blijft echter onduidelijk hoeveel extra grenswachten tegenover dat bedrag komen te staan.

Eerdere plannen gingen uit van een permanent korps van 10.000 grenswachten. De Europese Volkspartij, waartoe ook het CDA behoort, pleitte zelfs voor 30.000 medewerkers. In de praktijk heeft Frontex volgens de aangehaalde berichtgeving ongeveer 1.250 mensen rechtstreeks in dienst. Een groot deel van het zogenoemde vaste korps bestaat uit personeel dat tijdelijk door lidstaten wordt gedetacheerd. Omdat het agentschap moeite heeft om voldoende mensen te werven, wordt het doel van 30.000 volgens EUobserver als onwaarschijnlijk beschouwd.

Von der Leyen spreekt inmiddels alleen nog over een “aanzienlijke uitbreiding”, zonder een concreet aantal te noemen. Het voorgestelde budget zou niet alleen naar grensbewaking gaan, maar ook naar nieuwe organisatorische onderdelen, zoals een European Border and Return Reserve, een Quick Reaction Force en een Return Coordination Centre. Verder wil de Commissie Frontex mogelijk sociale media laten monitoren om potentiële grensincidenten, zoals die bij de Spaanse enclave Ceuta, eerder te signaleren. Ook zouden de mogelijkheden om persoonsgegevens met Europol te delen worden uitgebreid.

Het artikel legt dit Europese plan naast de Nederlandse uitvoering van de Spreidingswet. De Gelderse gemeente Oldebroek werd begin september, samen met 41 andere gemeenten, op trede 3 van de interventieladder geplaatst. Dat betekent actief interbestuurlijk toezicht wegens vermeende taakverwaarlozing. In het uiterste geval kan het Rijk gemeentelijke bevoegdheden overnemen en opvang afdwingen.

Wethouder Tom de Nooijer sprak hierover namens Oldebroek met het ministerie van Asiel en Migratie van minister Bart van den Brink. Hij stelde dat de gemeente de afgelopen jaren aantoonbaar naar opvanglocaties heeft gezocht en daarvoor kosten heeft gemaakt. Volgens de gemeente onderzocht het COA eerst veertien maanden een locatie aan de Bovendwarsweg voor ongeveer 300 asielzoekers, maar liet het die mogelijkheid daarna vallen. Oldebroek bekeek vervolgens 137 andere locaties. Die bleken volgens het artikel onder meer door financiële, ruimtelijke en infrastructurele beperkingen niet haalbaar, waaronder Natura 2000-regels, stikstofbeperkingen, geluidszones van een defensieterrein en netcongestie.

Het ministerie verlangt nu op korte termijn een brief waarin Oldebroek uitlegt in hoeverre het aan zijn wettelijke opvangtaak wil voldoen. Het gemeentebestuur houdt vast aan een aanpak waarin lokaal draagvlak en praktische randvoorwaarden centraal staan. De auteur presenteert de twee dossiers als bewijs van tegenstrijdig beleid: Brussel zou miljarden vragen zonder meetbaar doel voor grensbewaking, terwijl Den Haag gemeenten onder druk zet om opvang te realiseren. Die conclusie en de kwalificaties over “taakverwaarlozing” zijn onderdeel van de uitgesproken, kritische toon van het artikel.