Brussel stelt eerste versoepeling van belangrijkste klimaatmaatregel voor

In dit artikel:

De Europese Commissie wil het emissiehandelssysteem (ETS) aanpassen: op woensdag kondigde zij de eerste stap aan om het huidige regime voor CO2-rechten minder streng te maken. Het ETS verplicht elektriciteitscentrales en zware industrie om jaarlijks rechten te kopen voor elke ton CO2 die ze uitstoten; die prijs ligt nu rond €74 per ton. Sinds 2005 is de uitstoot in sectoren onder het ETS ruim gehalveerd doordat het beschikbare aantal rechten jaarlijks daalt.

Tot nu toe werden overtollige rechten deels weggehaald uit de markt en in een reserve (een ‘spaarpot’) gezet; als die reserve te vol raakte, werden rechten permanent vernietigd om de prijs op peil te houden. De Commissie stelt nu voor om die permanente afvoer te stoppen en ongebruikte rechten in de spaarpot te laten liggen. Dat moet voorkomen dat industrie in de nabije toekomst klem komt te zitten door tekort aan rechten, maar kan ook het tempo van verduurzaming vertragen en de CO2-prijs drukken — een voordeel voor emissierijke bedrijven en een nadeel voor groene concurrenten.

Brussel verwacht mogelijke verdere versoepelingen, zoals het uitstellen van de huidige uitputtingsdatum van rechten rond 2039 of het langer toekennen van gratis rechten aan kwetsbare sectoren, ondanks de introductie van een CO2-heffing op vervuilende importen. De plannen moeten nog goedgekeurd worden door Europees Parlement en lidstaten. Sommige landen (bijv. Italië) pleiten voor vergaande versoepeling of zelfs pauze; andere lidstaten (zoals Nederland, Spanje, Zweden) willen een stevig ETS blijven houden. De Commissie koppelt mogelijke afzwakking aan extra investeringen in industriële verduurzaming; voorzitter von der Leyen stelde recent een nieuwe subsidiepot van €30 miljard voor.