Brussel is de "moordhoofdstad van Europa": „Zo faciliteer je wat bij wet verboden is"
In dit artikel:
Brussel worstelt met een snel oplopend probleem van vuurwapengeweld: de hoofdstad nadert het hoogste moordcijfer van de EU, met een sterke concentratie van schietpartijen in de Kanaalzone rond gemeenten als Anderlecht en Molenbeek. Een voorbeeld daarvan is Kuregem bij metrostation Clémenceau, waar op 15 februari een 19‑jarige werd doodgeschoten en het plein sindsdien met hekken werd afgesloten. Plekken als het Lemmensplein worden door media en bewoners als no-gozones bestempeld: veel vluchtroutes, openlijke handel in drugs en herhaalde geweldsincidenten, soms ook met jonge omstanders als slachtoffers.
Statistieken onderstrepen de trend: vorig jaar registreerde Brussel 98 schietincidenten (8 dodelijk), tegen 56 (3 dodelijk) in 2022. Deskundigen spreken van een “schietgordel” waarin tientallen bendes — schattingen lopen uiteen van vijftien tot tachtig groepen — territoriaal strijden om de handel. De Kanaalzone fungeert als distributiehub: drugs stromen via havens en grensregio’s Brussel binnen en worden hier verder verspreid.
De wortels van het probleem liggen deels in sociaaleconomische kwetsbaarheid. Wijken rond het kanaal hebben een hoge concentratie bewoners met migratieachtergrond, armoede, hoge huren en beperkte vooruitzichten. Voor veel jongeren en mensen zonder legale verblijfsstatus lijkt de illegale economie een aantrekkelijk alternatief: snelle inkomsten, groepsgevoel en status. Minderjarigen worden vaak ingezet als loopjongens; de criminele top — vaak zogenaamd buiten bereik — blijft beschermd.
Institutionele versnippering verergert de situatie. Brussel bestaat uit 19 gemeenten plus het Gewest en zes politiezones, die elk eigen bevoegdheden hanteren. Criminele netwerken profiteren van die gebrekkige coördinatie en van verschillen in aanpak tussen zones, waardoor repressie kan verschuiven in plaats van verdwijnen. Critici noemen bestuurlijke laksheid en jarenlange onderschatting door lokale politiek als medeoorzaak.
Autoriteiten nemen inmiddels maatregelen: de Brusselse procureur heeft bestrijding van drugscriminaliteit tot prioriteit gemaakt en waarschuwde voor het gevaar van een “narcostaat”. Praktische stappen omvatten registratie van e‑stepgebruikers (e‑steps worden vaak door koeriers gebruikt), strengere boetes en inbeslagnames bij flagrante drugsdelicten, en een voorgenomen fusie van de zes politiezones tot één korps met één leidinglijn tegen 2027. Politici roepen daarnaast op tot betere informatie-uitwisseling tussen lokale diensten en meer middelen voor politie en justitie.
Deskundigen benadrukken dat repressie alleen niet volstaat. Naast harde aanpak pleiten zij voor gerichte preventie, begeleiding van kwetsbare jongeren en investeringen in sociale integratie — voorbeelden zoals Foyer en de hervorming van Mechelen tonen dat gecombineerde beveiligings- en wijkgerichte beleidsmaatregelen resultaat kunnen opleveren. De vraag blijft of Brussel snel genoeg en daadkrachtig genoeg handelt om de opwaartse trend van geweld te keren.