Broers die voor hun broer met dementie zorgden, staan niet in zijn testament, vijf goede doelen wel

In dit artikel:

De Amsterdamse Kamer voor het notariaat heeft een klacht tegen een notaris ongegrond verklaard. De klacht was ingediend door vijf familieleden, onder wie twee broers die in 2022 de zorg op zich hadden genomen voor hun broer met frontotemporale dementie. In zijn testament, dat hij op 10 november 2022 liet opmaken, had de man echter vijf goede doelen tot erfgenaam benoemd. In 2024 kwam hij onder bewind en mentorschap te staan, waarna het testament werd ontdekt.

De familie vond dat de notaris onvoldoende rekening had gehouden met de dementiediagnose en een geriatrisch arts had moeten inschakelen. Volgens de Kamer had de notaris juist zorgvuldig gehandeld. De beslissing, gedateerd 6 oktober en gepubliceerd op 12 november, gaat alleen over het optreden van de notaris. De man leeft nog, waardoor er geen erfenis is verdeeld.

Een diagnose dementie betekent niet automatisch dat iemand wilsonbekwaam is of geen testament meer kan maken. Beslissend is of iemand op het moment van het opstellen begrijpt wat hij regelt en de gevolgen daarvan kan overzien. Dat kan per beslissing verschillen. De notaris moet daarom zelfstandig met de cliënt spreken en in eigen woorden laten uitleggen wat die wil en waarom. Bij twijfel kan met toestemming van de cliënt een onafhankelijke arts worden geraadpleegd, maar dat is niet bij elke dementiediagnose verplicht.

De uitspraak zegt bovendien niets definitiefs over de geldigheid van het testament. Daarover kan alleen de burgerlijke rechter beslissen. Een tuchtprocedure kan hooguit leiden tot een maatregel tegen de notaris en niet tot een schadevergoeding of automatisch een erfdeel voor familieleden.

Wie twijfels heeft over een testament van een kwetsbare naaste, doet er volgens de toelichting goed aan concrete signalen, gebeurtenissen en tijdstippen vast te leggen. Een onverwachte of pijnlijke erfkeuze is op zichzelf geen bewijs dat de notaris fouten heeft gemaakt. Wie zelf geheugenproblemen ervaart en een testament wil maken, kan dit vooraf met de notaris bespreken.