Broedfort in het Amstelmeer: een veilige haven voor kustbroedvogels
In dit artikel:
In het Amstelmeer is recent een kunstmatig broedfort aangelegd om kwetsbare kustbroedvogels veilig te laten nestelen. Het fort bestaat uit een cirkel van stalen damwanden met een diameter van ongeveer 120 meter; binnen die ring is zand en slib gestort (materiaal dat toch uit de vaargeulen gebaggerd moest worden) en bovenop zijn grindstranden aangelegd om begroeien te voorkomen. Rondom komt een slotgracht en langs de weg wordt een voswerend raster met stroom geplaatst. Projectleider Roelf Hovinga van Landschap Noord‑Holland noemt het werk “haast een militaire operatie”.
Aanleiding is de sterke achteruitgang van kustbroedvogels in de Waddenzee, veroorzaakt vooral door predatie door vossen, ratten en marterachtigen en het verdwijnen van natuurlijke, voor landroofdieren ontoegankelijke zandplaten. Hovinga geeft aan dat het aantal broedparen op plekken als het Balgzand in twintig jaar tijd van duizenden naar enkele honderden is gedaald, waardoor ingrijpen noodzakelijk werd.
Het fort is bedoeld als beschermde én beheerbare broedlocatie voor onder andere visdief, kokmeeuw en kluut; ook hoopt men dat soorten als dwergstern, grote stern en noordse stern zich zullen vestigen. Om de kolonie maximaal te beschermen is het terrein niet voor publiek toegankelijk, maar het fort is goed zichtbaar vanaf de zeedijk, het fietspad en de parallelweg. Er worden plannen gemaakt voor een nieuwe kijkhut op de dijk, zodat bezoekers met 360 graden uitzicht het Amstelmeer en het broedfort kunnen bekijken zonder de vogels te verstoren.
Landschap Noord‑Holland voerde de uitvoering en inrichting uit, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier leverde het gebaggerde materiaal en Vogelbescherming hielp bij het aantrekken van financiering; het totale project werd betaald vanuit het programma Wij&Wadvogels. Hovinga begeleidde ontwerp en praktische uitvoering en benadrukt dat blijvend beheer nodig is om het terrein kaal en geschikt te houden. Hoewel men hoge verwachtingen heeft, blijft het succes afhankelijk van natuurlijke omstandigheden en wordt er voorzichtigheid betracht, inclusief de optie van afschot mocht een vos toch toegang krijgen.