Britse denktank: schaduwvloot van Rusland zat achter reeks drones boven Europese landen

In dit artikel:

Rusland heeft waarschijnlijk een rol gespeeld bij een golf van mysterieuze dronewaarnemingen boven Europa, stelt het Britse International Institute of Strategic Studies (IISS) in een rapport van donderdag. Volgens de denktank werden de drones vanaf de zomer van 2024 ingezet en ging het om 144 meldingen in twaalf landen, waaronder Nederland. Vaak verschenen ze rond gevoelige locaties zoals luchthavens, havens en militaire terreinen, wat duidt op een mogelijke verkennings- of intimidatiecampagne.

Het IISS denkt dat de drones mogelijk zijn gelanceerd vanaf schepen van de Russische schaduwvloot in de Noordzee, die zich aan toezicht onttrokken door hun volgsystemen uit te schakelen. De onderzoekers baseren dat onder meer op scheepsbewegingen rond de incidenten, al leveren ze geen hard bewijs dat elk toestel rechtstreeks uit Rusland kwam. Wel achten zij het onwaarschijnlijk dat alle meldingen toeval, hobbyvliegen of vergissingen waren.

Een belangrijk voorbeeld uit het rapport is vliegbasis Volkel, waar in november en december 2025 meerdere drones opdoken, soms tegelijk in groepen van tien. Militair personeel probeerde de toestellen nog van de grond te halen, maar zonder resultaat. De incidenten waren extra gevoelig omdat op Volkel vermoedelijk Amerikaanse kernwapens liggen opgeslagen.

Volgens het IISS tonen de gebeurtenissen aan dat NAVO-landen moeite hadden om snel en effectief op te treden tegen deze dreiging. Denemarken moest luchthavens tijdelijk sluiten en België liet zelfs extra luchtafweer uit het Verenigd Koninkrijk overkomen. De denktank noemt de dronecampagne daarom een duidelijk signaal dat kritieke infrastructuur kan worden verkend en de luchtverdediging van de alliantie op de proef wordt gesteld.