'Breingein' met Victor Mids tijdens publieksdag in Veenhuizen: 'Een van mijn voorouders zat hier ook'

zaterdag, 9 mei 2026 (21:28) - Dagblad van het Noorden

In dit artikel:

Illusionist Victor Mids trok zaterdag veel publiek tijdens een feestelijke dag in het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen, georganiseerd ter viering van de opname van de Koloniën van Weldadigheid op de UNESCO-Werelderfgoedlijst (status toegekend in 2021). Mids’ show—met zijn vertrouwde mentale trucs en aandacht voor hoe ons brein wordt misleid—was een publieksmagneet en kreeg extra lading doordat Mids vertelde dat een voorouder van hem ooit in de bedelaarskolonie van Veenhuizen heeft gezeten.

Bezoekers kwamen van dichtbij en verder; sommigen kwamen speciaal voor Mids, anderen bezochten het museum vanwege interesse in politie en gevangenisgeschiedenis. Naast de goochelaar presenteerden in een tent op het terrein ook andere Nederlandse werelderfgoederen zich, waaronder het Eise Eisinga Planetarium uit Franeker. Voor oudere bewoners en voormalige werknemers van het dorp bood de dag ook een moment om herinneringen en kennis over het verleden door te geven aan jongere generaties.

Veenhuizen zelf staat niet stil: Stichting De Nieuwe Rentmeester, sinds 2021 eigenaar van meer dan tachtig historische panden in het dorp, werkt aan herbestemmingsplannen. Voorgestelde invullingen zijn onder meer een bakkerij in de voormalige meubelmakerij, winkels in de voormalige marechausseekazerne, een kunstenaarscollectief in het gebouw van de oude gestichtsbewaking en een bezoekerscentrum in het voormalige schoolgebouw. Het doel is meer bedrijvigheid en zichtbaarheid, mede geholpen door de UNESCO-status, zodat het verhaal van Veenhuizen blijvend wordt verteld.

Kort historisch kader: de Koloniën van Weldadigheid begonnen in 1818 met de Proefkolonie in Frederiksoord als een initiatief om arme stadsgezinnen werk en woonruimte te bieden; Veenhuizen ontwikkelde zich in 1823 tot een ‘onvrije kolonie’ voor wezen, bedelaars en landlopers. De erkenning als werelderfgoed onderstreept de betekenis van deze experimentele sociale woon- en werkgemeenschappen als voorloper van de moderne verzorgingsstaat.