Breed schoolplein in Lelystad: openbare ontmoetingsplek die meebeweegt met de wijk
In dit artikel:
OBS De Lepelaar in de Lelystadse wijk Kempenaar heeft twee schoolpleinen: een volledig openbaar voorterrein met enkele speeltoestellen en een aan de achterzijde omheind kleuterplein. De school telt 155 leerlingen uit een gemengde buurt met zowel vrijstaande huizen als veel sociale huur. Directeur Rachid Yahyaoui en gemeentelijk beleidsadviseur Cynthia Hoogveld schetsen hoe dit samenkomt met het gemeentelijk beleid voor zogeheten “brede schoolpleinen”.
Lelystad voert bewust een open-pleinencultuur: vrijwel alle scholen hebben pleinen die 24/7 deel uitmaken van de openbare ruimte, zodat buurtkinderen en jongeren er ook buiten schooltijd kunnen spelen. Dit past in doelen rondom speelruimte, sociale samenhang, kansengelijkheid en volksgezondheid. De gemeente beheert en onderhoudt deze pleinen; Stichting SchOOL (het schoolbestuur van 21 openbare scholen) is betrokken bij grotere meldingen en investeringsprogramma’s. De gemeenteraad stelt elke twee jaar extra geld beschikbaar om enkele pleinen te vernieuwen, waarbij prioriteit wordt gegeven op basis van wanneer het plein laatst is aangepakt, inclusiviteit, klimaatadaptatiepotentieel en staat van de toestellen. De Lepelaar staat momenteel niet op de lijst van vijf te vernieuwen pleinen.
In de praktijk levert het openbare karakter zowel kansen als knelpunten op. Populaire voorzieningen zoals het watertoestel en de zandplek worden intensief gebruikt en veroorzaken onderhouds- en schoonmaakproblemen. Vandalisme heeft eerder geleid tot ingegooide ruiten en vernielde borden; om dit tegen te gaan zijn op sommige plekken camera’s geïnstalleerd. Klein dagelijks beheer (zoals het aanvullen of reinigen van zand) volgt een vaste gemeentelijke planning, kleinere mankementen meldt de school via een app, grotere zaken lopen via Stichting SchOOL — een proces dat volgens de directeur nog efficiënter kan.
De school houdt sommige eigen ruimtes, zoals een betegeld ‘tussenplein’, buiten de openbare regeling en zet daar zelf toezichtcamera’s in. Activiteiten voor buurtbewoners vinden nu weinig plaats op het brede plein—de school vreest rommel en beperkte ruimte—maar wil wel vaker aansluiten bij evenementen in het naastgelegen Bultpark. Rachid pleit bovendien voor relatief eenvoudige fysieke aanpassingen (bijvoorbeeld het verplaatsen van een gevel) om hangplekken tegen te gaan en ziet graag meer vergroening: grasvelden, voetbaldoelen en moestuinen.
Lelystad wil schoolpleinen ook inzetten voor klimaatadaptatie (meer groen, betere waterafvoer, vermindering van hittestress). Er lopen pilots met schooltuinen naar aanleiding van een kinderidee; twee scholen beginnen binnenkort. Tegelijkertijd dwingt het grote renovatievraagstuk van verouderde schoolgebouwen de gemeente tot keuzes in investeringen. De gemeente benadrukt dat preventieve maatregelen — camera’s, jongerenwerk en lange termijn inzet — nodig blijven om pleinen veilig en bruikbaar te houden.