Brede steun in NAVO voor 5 procentnorm, twijfelaars „krijgen we er ook wel"

In dit artikel:

De NAVO-landen naderen een akkoord over het verhogen van de defensie-uitgaven naar 3,5 procent van het bbp voor defensie en 1,5 procent voor gerelateerde uitgaven. Hoewel een enkel land nog terughoudend is, verwacht de Amerikaanse minister Pete Hegseth dat ook die landen uiteindelijk zullen instemmen. President Trump streeft naar een totaal van 5 procent bbp-uitgaven, een ambitie die deels al wordt ondersteund door Duitsland, Frankrijk en verschillende Noord- en Oost-Europese landen. Zuid-Europese landen en het Verenigd Koninkrijk willen echter nog niet direct toezeggen; Nederland's premier Mark Rutte zal hierover binnenkort met de Britse premier Keir Starmer overleggen. Spanje is het meest terughoudend en verwacht dit jaar pas te voldoen aan de huidige 2 procent norm, maar defensieminister Robles benadrukt dat Spanje geen akkoord in Den Haag wil frustreren.

Voorafgaand aan de NAVO-top eind juni in Den Haag wordt mogelijk overeenstemming bereikt over het verhoogde bestedingsdoel van 3,5 plus 1,5 procent. Het tempo waarin deze doelstellingen gerealiseerd worden, blijft onderwerp van discussie, waarbij jaarlijkse transparantie over budgetverhogingen centraal staat om uitstel, zoals eerder met de 2 procentnorm, te voorkomen. Rutte waarschuwt daarvoor tegen een plotselinge, scherpe stijging ("hockeystick-effect"). De NAVO wil lidstaten via open rapportage aansporen hun verplichtingen na te komen.

Tijdens een defensieministeriële bijeenkomst in Brussel werden tevens de grootste herbewapeningsplannen in decennia goedgekeurd, met name op het gebied van luchtverdediging, langeafstandswapens en logistiek. De nieuwe Capability Targets liggen circa 30 procent hoger dan vier jaar geleden. Nederland rekent erop circa 3,5 procent van het bbp aan defensie te besteden om NAVO-wensen te vervullen. Tevens werd een nieuwe Supreme Allied Commander Europe (SACEUR) benoemd: luchtmachtgeneraal Alexus Grynkewich zal de hoogste NAVO-commandant in Europa blijven, waarmee de traditie van een Amerikaanse leiding wordt voortgezet ondanks eerdere speculaties over een Europese opvolger.