Brandweerman Steven van de Looij (55) bluste de brand in de Vondelkerk
In dit artikel:
Brandweercommandant Steven van de Looij (55) blikt met voldoening terug op zijn eerste werkdag als waarnemend commandant: de eerste nacht van 2026 verliep nog hetzelfde uur dramatisch toen de Vondelkerk in Amsterdam in brand vloog. Rond 01:00 uur kwam de melding binnen dat een bijeenkomstgebouw in brand stond; ter plaatse bleek het om de monumentale Vondelkerk in het centrum te gaan. Van de Looij benadrukt dat blussen in een monument, en zeker in een kerk, extra ingewikkeld is — “een brand blussen in een monument is moeilijk, in een kerk al helemaal” — mede door de wind die vliegvuur veroorzaakte en omliggende huizen in gevaar bracht.
De brandweer stelde meteen twee prioriteiten: het vuur niet laten overslaan en de veiligheid van collega’s en omwonenden waarborgen. Traditionele ingrepen zoals muren laten verwijderen om beter bij het vuur te kunnen komen werden achterwege gelaten omdat dat het monument verder zou beschadigen; een ingehuurde sloper wilde daar niet aan beginnen. In plaats daarvan kozen de hulpdiensten voor minimaal-invasieve tactieken: gericht blussen op de vuurhaard, inzet van een drone met warmtebeeldcamera en inzet van een 61 meter hoge hoogwerker van de marine. Pelotons uit Utrecht en Zaanstreek-Waterland ondersteunden de inspanningen.
De aanpak bleek effect te sorteren: hoewel het dak en enkele gewelven zijn ingestort en het kelderarchief zwaar nat raakte, bleef opvallend veel van de constructie en interieurs bewaard. Stadsherstel-manager Nanne de Roij meldt dat delen zoals een gordijn ongeschonden bleven en dat een muur niet eens was geblakerd. Het natte archief wordt momenteel gevriesdroogd door specialisten in de hoop documenten te redden. Dankzij wat er behouden is, is herstel mogelijk; De Roij verwacht dat de restauratie twee tot drie jaar in beslag zal nemen, met een beoogde herstart na het bouwverlof en voltooiing rond eind 2028. Met crowdfunding is al circa €300.000 opgehaald, maar totale kosten zullen naar verwachting in de miljoenen lopen.
Van de Looij haalt vier lessen uit de nacht: onderscheid kunnen maken tussen essentieel en niet-essentieel (waaronder het niet ingooien van glas-in-loodramen), dat om hulp vragen daadwerkelijk werkt (kollega-korpsen en de marine schoten te hulp), het belang van goede communicatie met buurt en eigenaar om begrip te krijgen voor de gekozen blusstrategie, en de conclusie dat de aanpak van de nieuwjaarsnacht in Nederland moet veranderen vanwege het risico voor bluspersoneel door vuurwerk en drukte op straat.
Persoonlijk noemt Van de Looij zijn “vuurdoop” een stressvolle maar trotse start: na bijna 24 uur inzet kon hij erop vertrouwen dat de organisatie goed functioneerde en dat de Vondelkerk later weer opgebouwd kan worden.