Brandstof delen en meer elektriciteit produceren: zo wil Europa de energiecrisis aanpakken

In dit artikel:

De Europese Commissie presenteert het plan AccelerateEU om lidstaten te helpen tegen de scherpe stijging van energieprijzen en om de energietransitie te versnellen. Centraal staat het in kaart brengen van brandstofvoorraden in alle EU-landen, zodat tekorten sneller kunnen worden opgevangen en voorraden gedeeld. De maatregel volgt op zorgen dat vooral Zuid-Europese landen nu gebrek hebben aan kerosine, terwijl landen als Nederland en België nog voldoende voorraad hebben.

Brussel wil tegelijk de productie van energie binnen Europa opvoeren — onder meer ook meer luchtvaartbrandstof produceren — om de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen te verkleinen. Volgens de Commissie bestaat 57% van de gebruikte energie in Europa nog uit geïmporteerde fossiele brandstof; in de eerste vijftig dagen na het uitbreken van de Iran-oorlog gaf Europa daar 24 miljard euro extra aan uit.

Op de korte termijn bevat het pakket gerichte beschermingsmaatregelen voor consumenten en bedrijven: energievouchers, sociale leaseprogramma’s en lagere accijnzen op elektriciteit voor kwetsbare huishoudens. Eerder uitgelekte voorstellen als een verplichte vaste thuiswerkdag staan niet in het nu gepresenteerde plan. De Commissie wil ook een nieuw overheidsorgaan dat transparant maakt wie welke voorraden heeft, zodat coördinatie tussen lidstaten verbetert.

Voorzitter Ursula von der Leyen en commissarissen als Dan Jørgensen en Teresa Ribera noemen de huidige geopolitieke situatie een wake-upcall: het moet het keerpunt worden naar schone energie-autonomie. Brussel rekent voor dat voor een versnelde transitie tot 2030 jaarlijks ongeveer 660 miljard euro nodig is. De voorstellen worden deze week besproken op een informele EU-top op Cyprus.