'Boris Johnson gebruikte premierscontacten onrechtmatig voor zakelijk gewin'

In dit artikel:

Boris Johnson, voormalig premier van het Verenigd Koninkrijk, zou contacten uit zijn ambt hebben ingezet om lucratieve opdrachten binnen te halen, ondanks regels die dat verbieden. Uit onderzoek van The Guardian, gebaseerd op een lek van circa 1.800 documenten die de Amerikaanse ngo DDoS publiceerde (de zogenoemde “Boris Files”), blijkt dat Johnson tussen oktober 2022 en mei 2024 ongeveer £5,1 miljoen (±€5,9 miljoen) verdiende met betaalde toespraken en commerciële werkzaamheden.

Na zijn vertrek als premier begon Johnson een deeltijdfunctie bij consultancybureau Better Earth; die baan nam hij aan vóórdat hij toestemming vroeg aan de toezichthouder voor oud-ministers (Advisory Committee on Business Appointments). De commissie gaf later alsnog goedkeuring, onder de voorwaarde dat hij geen contacten zou gebruiken die hij als premier had opgebouwd. Volgens de gelekte documenten lijkt hij die voorwaarde te hebben geschonden door voormalige premiercontakten in te zetten om zaken te regelen, onder meer richting Saoedische hoogwaardigheidsbekleders en kroonprins Mohammed bin Salman. Hij zou onder meer een handelsminister met wie hij eerder in functie was samengekomen op lunch hebben getrakteerd en een ontmoeting in een privéclub hebben geregeld; ook stuurde hij een lovende brief aan de prins.

Verder tonen de documenten een bijeenkomst waarin Johnson, tijdens vakantie in de Dominicaanse Republiek, afsprak met de Venezolaanse president Nicolás Maduro en hedgefundmanager Maarten Petermann. Hoewel Johnson ambtenaren liet weten dat hij voor die ontmoeting niet betaald werd, ontving hij enkele weken later £240.000 van Petermann. Een contract in de bestanden beschrijft Johnson als iemand met “unieke ervaring en kennis van de Britse overheidspolitiek en internationale relaties” en voorziet in meerdere bijeenkomsten; het is echter onduidelijk of de betaling direct verband hield met de Maduro-bijeenkomst.

Johnson ontvangt daarnaast sinds zijn vertrek een vergoeding voor kosten als publiek figuur (ongeveer £182.000). Die toelage mag niet worden gebruikt voor commerciële doeleinden, wat aanleiding geeft tot politieke oproepen — met name van Labour — om te onderzoeken of hij het recht op die vergoeding heeft verspeeld. Naar aanleiding van de berichtgeving heeft de waakhond een onderzoek geopend. Johnson zelf heeft nog niet publiekelijk op de onthullingen gereageerd.

Kort samengevat: de gelekte documenten wekken de indruk dat Johnson oud-netwerken actief heeft benut voor betaalde opdrachten, mogelijk in strijd met de regels voor ex-ministers; dat heeft geleid tot onderzoek en politieke verontwaardiging, met mogelijke consequenties voor zijn vergoedingen en zakelijke activiteiten.