Boodschappen, tanken en verwarmen onbetaalbaar: Oorlog van Amerikaanse en Israëlische haviken ruïneert de Nederlandse burger

zaterdag, 14 maart 2026 (08:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

De afgelopen weken heeft een nieuwe escalatie tussen de Israëlisch‑Amerikaanse alliantie en Iran een scherpe prijsopstoot op de wereldolie‑ en gasmarkten veroorzaakt, met directe gevolgen voor de Nederlandse economie en huishoudens. Brandstofprijzen zijn flink gestegen: waar benzine nog rond de €2,23 per liter kostte, nadert de pompprijs inmiddels €2,47. Volgens het artikel ging olie op de wereldmarkt in enkele weken met ruim 65% omhoog. Economische deskundigen waarschuwen dat dit slechts het begin is van een kettingreactie.

Rabobank‑econoom Hugo Erken wijst erop dat hogere energiekosten zich als een “olievlek” door de economie verspreiden. ING‑econoom Marcel Klok legt uit dat de prijsstijgingen eerst zichtbaar zijn bij benzine en snel volgen in energierekeningen; daarna zullen vervoerskosten, vliegtarieven en uiteindelijk voedselprijzen (versproducten, vlees) oplopen. ABN Amro‑econoom Albert Jan Swart verwacht dat ook basisproducten zoals brood en zelfs bier duurder worden, omdat verwerking, verpakking en transport sterk afhankelijk zijn van energie. Het Centraal Planbureau rekent voor dat bij een langdurige escalatie de gemiddelde prijsstijging dit jaar richting 3,8% kan stijgen.

Het stuk hekelt het kabinet (aangeduid als kabinet‑Jetten) en het Haagse beleid: in plaats van accijnzen en belastingen te verlagen om burgers te ontlasten, zou de regering toekijken terwijl inflatie oploopt en staatsinkomsten via btw stijgen. Sectoren als glastuinbouw, horeca en het MKB lopen volgens de publicatie groot risico.

De redactie vergelijkt de situatie met de energiecrisis van 2022 en roept op tot diplomatieke oplossingen in Europa in plaats van wat zij zien als verdere verstrengeling met Amerikaanse militaire opties. Daarnaast bevat het artikel een oproep van de uitgever om lezers aan zich te binden en alternatieve berichtgeving te verspreiden.

Kortom: geopolitieke spanningen hebben recente prijsdoorbraken op energie veroorzaakt die, zo waarschuwen economen en het CPB, snel doorwerken in transport-, voedsel‑ en bedrijfskosten en grote beleidskeuzes en fiscale maatregelen vereisen om huishoudens en bedrijven te beschermen.