Bontenbal (CDA) en Heinen (VVD) maken het spaargeld van de middenklasse tot wisselgeld bij de stemming van 12 november

In dit artikel:

De Tweede Kamer stemt op donderdag 12 november over het Belastingplan 2027. Omdat de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA geen eigen meerderheid heeft, onderhandelen fractieleiders Jan Paternotte, Ruben Brekelmans en Henri Bontenbal afzonderlijk met oppositiepartijen over steun. PRO en Volt zouden volgens het artikel als voorwaarde een verschuiving van 1,5 miljard euro naar de belasting op vermogen eisen. Bontenbal heeft aangegeven dat hij bereid is de komende dagen compromissen te sluiten, ook als die niet populair zijn bij zijn achterban. De VVD verzet zich officieel tegen een hogere vermogensheffing, maar Bontenbal dringt aan op beweging.

De belangrijkste gevolgen liggen volgens de auteur bij box 3. Het kabinet wilde aanvankelijk per 2028 overstappen op een belasting op werkelijk vermogensrendement. Uitvoeringstoetsen van de Belastingdienst, banken en de Raad van State maakten die invoeringsdatum volgens de Kamerstukken onhaalbaar. Daarom wordt het nieuwe stelsel uitgesteld tot 2029 en volgt een volledige vermogenswinstbelasting mogelijk pas vanaf 2030. Spaarders en beleggers blijven daardoor langer in het tijdelijke systeem van forfaitaire heffing met tegenbewijs.

Omdat dit uitstel de schatkist miljarden zou kosten, stelde het kabinet aanvankelijk voor het heffingsvrije vermogen en het vrijgestelde rendement te verlagen en het forfait te verhogen. Na kritiek uit de Tweede en Eerste Kamer zijn die maatregelen op 3 november geschrapt. De dekking wordt nu onder meer gezocht bij ondernemers met een eigen bv. De grens voor ‘excessief lenen’ bij de eigen vennootschap wordt vanaf 2027 in vijf stappen verlaagd van 500.000 naar 100.000 euro. Daarnaast verlaagt het kabinet tijdelijk de box 2-tarieven om ondernemers te stimuleren eerder dividend uit te keren.

Ook rekent het ministerie in de begroting op lagere uitgaven aan de tegenbewijsregeling in box 3: van 550 miljoen euro in 2026 oplopend tot ruim 1 miljard euro in 2029. Volgens de auteur betekent dit dat de overheid er vooraf van uitgaat dat minder belastingplichtigen compensatie zullen claimen. De Kamerbrief bevat bovendien een verkenning van een box 3-stelsel met tarieven van 32 en 40 procent en een onderzoek naar vermogende huishoudens die weinig inkomstenbelasting betalen.

Het Belastingplan bevat daarnaast enkele maatregelen voor de koopkracht. Voor 2027 wordt 347 miljoen euro vrijgemaakt via de tabelcorrectiefactor, waardoor een eerdere beperking van de inflatiecorrectie volgens minister Eelco Heinen effectief wordt teruggedraaid. De aftrek voor specifieke zorgkosten blijft voorlopig bestaan en het schrappen van het verlaagde btw-tarief op sierteelt wordt uitgesteld. Een deel van de dekking bestaat echter uit een nog niet ingevulde post van 290 miljoen euro per jaar vanaf 2028. Welke fiscale regelingen daarvoor worden aangepast, maakt het kabinet pas in het voorjaar van 2027 bekend.

Als het Belastingplan niet wordt aangenomen, kunnen volgens staatssecretaris Eelco Eerenberg de verlenging van de brandstofaccijnskorting en een hogere onbelaste kilometervergoeding voor forenzen niet doorgaan. Ook zouden voorlopige aanslagen met onjuiste parameters kunnen worden berekend. De coalitie gebruikt deze mogelijke gevolgen om oppositiepartijen tot steun te bewegen.

De auteur beoordeelt het geheel zeer kritisch en stelt dat de rekening vooral bij spaarders, werknemers en het mkb wordt gelegd, terwijl uitgaven aan onder meer de Wereldbank, Oekraïne en AI-beleid wel doorgaan. Het slotbetoog pleit voor het volledig afschaffen van box 3 en voor forse bezuinigingen op overheidsuitgaven, maar dat is een politieke conclusie van de auteur en geen vastgesteld onderdeel van het Belastingplan.