Bomen kunnen minder goed tegen droogte dan gedacht, blijkt uit nieuw onderzoek

In dit artikel:

Bomen blijken zich fysiologisch minder goed aan langdurige droogte aan te passen dan eerder werd aangenomen. Dat blijkt uit onderzoek van Chinese wetenschappers, die experimenten uitvoerden op veertig locaties verspreid over de wereld. Hun bevindingen verschenen maandag in het tijdschrift PNAS.

Tijdens droogte daalt de waterdruk in het bladweefsel. De bomen blijken dat verlies niet voldoende te kunnen opvangen door hun takken extra bestand te maken tegen uitdroging. Daardoor worden de veiligheidsbuffers voor het watertransport kleiner. Lucht kan vervolgens de plaats van water innemen in stam en takken, waardoor water de bladeren niet meer bereikt. Dat kan leiden tot vroegtijdig bladverlies, het afsterven van takken en uiteindelijk de hele boom.

Bomen met de kleinste veiligheidsmarges lopen volgens de onderzoekers het grootste risico. De resultaten kunnen mogelijk bijdragen aan de verklaring voor de wereldwijde toename van boomsterfte en de rol van hitte en droogte daarin. Frank Sterck, hoogleraar bosecologie aan Wageningen University & Research, noemt de wereldwijde schaal van het onderzoek belangrijk. Volgens hem is vooral zorgelijk dat bomen zich bij snel veranderende klimaatomstandigheden mogelijk minder goed aanpassen dan wetenschappers veronderstelden. Hij benadrukt wel dat het onderzochte watertransportsysteem slechts één onderdeel van de reactie op droogte is; andere aanpassingen zijn niet onderzocht.

Sterck ziet ook in Nederlandse bossen signalen van stress, al verschilt de situatie sterk per gebied en bodemtype. In onder meer de duinen vertonen verschillende loofbomen verschrompeld blad en verkleuren sommige naaldbomen.

De studie onderstreept volgens hem de noodzaak om nu al na te denken over de bossen van de toekomst. Een bos heeft ongeveer een eeuw nodig om zich te ontwikkelen, terwijl sommige boomsoorten het mogelijk te warm en te droog krijgen. Meer gemengde bossen kunnen risico’s spreiden, maar het is nog onduidelijk welke soorten en combinaties het best passen bij verschillende bodems en toekomstige omstandigheden.