Bolsjewieken verkochten hem stiekem, Cartier maakte er armband van: nu gaat Romanov-saffier voor 2 miljoen dollar onder de hamer

In dit artikel:

In Genève veilt Sotheby’s vandaag een uitzonderlijke blauwe saffier die ooit deel uitmaakte van de collectie van de Russische tsarenfamilie Romanov. De onbehandelde steen weegt 198 karaat en moet naar schatting 2 miljoen dollar, ongeveer 1,8 miljoen euro, opbrengen. Naast de saffier worden bijna tachtig historische juwelen uit Europese koninklijke en aristocratische collecties aangeboden.

De edelsteen komt vermoedelijk uit Ceylon, het huidige Sri Lanka, en belandde waarschijnlijk in de 19e eeuw bij de Romanovs. De ongebruikelijke slijpvorm wijst mogelijk op een oorsprong in het Mogoltijdperk. Het is niet bekend of de familie de saffier kocht of cadeau kreeg; een schenking vanuit het Britse koningshuis behoort volgens historicus Wim Coudenys tot de mogelijkheden. De Russische en Britse vorstenfamilies waren nauw verwant.

Volgens Sotheby’s droeg Maria Fjodorovna, weduwe van tsaar Alexander III, de saffier in 1883 samen met een vergelijkbare steen op haar kleding. Na de revoluties van 1917 kwamen de bezittingen van de Romanovs in handen van de bolsjewieken. Die lieten de kroonjuwelen inventariseren in de zogenoemde Fersman-catalogus en verkochten een deel ervan in het buitenland om buitenlandse valuta te verkrijgen en de revolutie en burgeroorlog te financieren. Ook de saffier werd anoniem verkocht. Hij zat toen in een diamanten Fabergé-zetting.

Cartier kocht de steen en verkocht hem later aan de flamboyante operazangeres Ganna Walska, die bekendstond om haar extravagante levensstijl en liefde voor grote, kleurrijke juwelen. Zij liet haar sieraden geregeld aanpassen; ook de zetting van de saffier veranderde meermaals. Na verschillende particuliere eigenaars kwam de steen opnieuw bij Cartier terecht. Het juwelenhuis maakte er in 2015 de huidige art-decoarmband van, met diamanten en een verwisselbaar middendeel van gegraveerd bergkristal.

Een ander opvallend lotstuk is een diamanten Cartier-tiara met zwarte opalen, die de hertogin van Devonshire droeg bij de kroning van Elizabeth II in 1953.