Boeren krijgen nu echt bijna niets meer voor hun aardappels: helpt het om meer friet te gaan eten?

In dit artikel:

Boeren moeten nu soms betalen om van hun aardappeloogst af te komen, blijkt uit cijfers van DCA Market Intelligence en toelichting van analist John Ramaker. Een fritesfabrikant betaalt momenteel ongeveer €0,50–€1,50 per 100 kilo; voor afvoer naar veevoer moeten telers juist ongeveer €2 per 100 kilo bijleggen. Ook het vernietigen van oogst in biogasinstallaties kost hen geld, mede doordat transportkosten zijn opgelopen sinds het conflict in Iran.

Er is in West-Europa een flink overschot ontstaan na een jaar met goed weer en ruime aanplant; Ramaker schat dat in Nederland circa 600.000 ton boven de markt ligt en in heel West-Europa zo’n 3,3 miljoen ton wordt opgeslagen. Tegelijkertijd is de vraag afgenomen door meer concurrentie uit Azië, veranderende tarieven en valutabewegingen die de exportpositie verzwakken. Daarom verwacht DCA geen snel herstel van de markt.

Landen reageren verschillend: België zet in op meer promotie om consumptie te stimuleren, Frankrijk betaalt mee aan vernietiging van oogst. Ramaker waarschuwt dat als afvoeren geld kost, sommige boeren mogelijk de neiging krijgen aardappels over land uit te rijden — wat ziektes kan brengen — maar begrip voor die moeilijke keuze is groot. Massaal vaker frites eten helpt wel iets, maar volgens zijn berekening niet genoeg: als alle 18 miljoen Nederlanders wekelijks een portie van 250 g zouden eten, levert dat minder dan 9.000 ton aardappels extra vraag op, ver verwijderd van het miljoenen‑ton tekortprobleem.