Boeren geven de zwarte stern vleugels in de Utrechtse Venen

In dit artikel:

In de Utrechtse Venen broedt inmiddels bijna een kwart van de Nederlandse populatie zwarte sternen. Het aantal broedparen steeg er van 75 in 1998 naar meer dan 300 nu. Landelijk geldt de trekvogel als bedreigd; in 2022 werden 1.245 broedparen geteld, waarvan 271 in het werkgebied van BoerenNatuur Rijn, Vecht & Venen (RVV), tussen Abcoude, Maarssen, Woerden en Uithoorn.

De groei is vooral te danken aan ruim 70 boeren die zich inzetten voor agrarisch natuurbeheer. Zij leggen onder meer houten nestvlotjes in sloten, die een stabielere broedplek bieden dan drijvende planten. Rond de vlotjes staan hekjes om nesten en kuikens te beschermen. In het afgelopen jaar lagen 1.100 vlotjes op 124 locaties; op 39 daarvan gingen zwarte sternen broeden. De nestoverleving bedroeg vorig jaar 84 procent.

Ook het omliggende landschap wordt aangepast. Boeren laten brede kruiden- en grasstroken langs sloten staan, zodat jonge vogels dekking vinden en voldoende insecten, wormen en kleine vissen beschikbaar zijn. De RVV-werkgroep, vrijwilligers en natuurorganisaties volgen de broedparen, eieren en kuikens intensief. Sinds vijf jaar helpen camera’s bovendien om predatie, voedselvoorziening en het uitkomen van eieren beter te onderzoeken.

De verzamelde kennis wordt gebruikt om het beheer voortdurend bij te sturen. Dat is nodig vanwege nieuwe bedreigingen, zoals rivierkreeften die watervegetatie aantasten. Volgens veldcoördinator René Faber bewijst het succes dat boerenland en natuurbeheer elkaar kunnen versterken: boeren blijven hun land gebruiken, maar creëren tegelijk ruimte voor een bedreigde vogelsoort.